Boşanma davası açılması sırasında sadece çekişmeli boşanma dilekçesi, anlaşmalı boşanma dilekçesi ya da anlaşmalı boşanma protokolüne gereksinim duyulmaz. Bununla beraber boşanma davasının türüne göre veya eşler arasındaki uyuşmazlığın niteliğine göre boşanmak için gerekli evraklar da değişiklik gösterebilir. Bu nedenle boşanmak için gerekli evraklar nelerdir? Konusunda bilgi verirken bu ayrımı dikkate almamız konumuzu daha anlaşılabilir hale getirecektir.
Yazımızın sonunda ise boşanmak için gerekli evrakların nerelerden ve nasıl temin edileceği yönündeki tablomuz hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz.
Çekişmeli Boşanmak İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?
Çekişmeli boşanmak için gerekli evraklar diğer boşanma davalarına göre daha fazla olduğu gibi daha farklı evraklardır. Kısmen de olsa eşler arasındaki uyuşmazlığın niteliğine göre bu evraklar değişiklik gösterse de; Genel hatları ile çekişmeli boşanma davalarında gereksinim duyabileceğimiz evrakları ve özelliklerini aşağıdaki gibi özetleyebiliriz.
Çekişmeli Boşanma Dilekçesi
Diğer tüm davalarda olduğu gibi boşanma davalarında da davanın temelini çekişmeli boşanma dilekçesi oluşturur. Çünkü davalı taraftan ve mahkemeden taleplerimiz boşanma dava dilekçesinde gerekçeleri ve delilleri ile birlikte sıralanır.
Her ne kadar çekişmeli boşama davalarının ve diğer davaların avukat vekil kılınarak hazırlanması gerektiği, yönünde bir zorunluluk bulunmasa da; Daha çok boşanma avukatı / aile avukatı olarak bilinen konusunda uzman hukukçularında gerekli hukuki destek almamız muhtemel hak kayıplarımızın önüne geçer ve davanın daha hızlı ve hakkaniyetli sonuçlanmasına imkan tanır.
Çekişmeli boşanma dilekçesi örnekleri hakkında daha detaylı bilgi sahibi olmak için “Çekişmeli Boşanma Dilekçesi Örnekleri” başlıklı yazımızı incelemenizi tavsiye ederiz.
Evlilik Cüzdanı Örneği
Daha çok evlilik birliğinin ne zaman kurulduğunun mahkemece belirlenmesi için gereksinim duyulan çekişmeli boşanmak için gerekli evraklar arasında yer alır. Zorunlu bir belge olmasa da; Nüfus kayıt örneği gibi diğer resmi belgeler ile de bu eksiklik tamamlanabilmektedir.
Nüfus Kayıt Örneği
Nüfus kayıt örneği daha çok tarafların yaşları ve özellikle ortak çocukları hakkında bilgi sahibi olmasına yönelik resmi belgelerdir. Özellikle çocuğun velayeti konusunda bir uyuşmazlık bulunması halinde nüfus kayıt örneği mutlaka çekişmeli boşanma dava dilekçesine eklenmelidir.
Deliller
Çekişmeli boşanmak için gerekli evraklar arasında en önemli unsur delillerdir. Çünkü boşanma dava dilekçesinde belirtmiş olduğumuz tüm iddiaların dava dilekçesine ekleyeceğimiz deliller ile desteklenmesi gerekir. Her bir boşanma sebebine göre bu deliller değişiklik gösterir.
Örneğin zina nedeniyle boşanma davasında zinanın gerçekleşmiş olduğuna dair somut ve hukuka uygun deliler dava dilekçesine eklenmelidir. Ya da hayata kast pek kötü muamele nedeniyle açılacak olan çekişmeli boşanma davalarında buna dair adli tıp kurumu raporları, doktor raporları veya bu fiiller nedeniyle devam eden / sonuçlanan dava dosyalarına ilişkin bilgiler boşanma dava dilekçesine delil olarak eklenmelidir.
Her hukuki duruma göre ve boşanma sebeplerine göre deliller değişiklik gösterse de; Aşağıdaki tabloda yer alan boşanma sebeplerine göre boşanma dava dilekçesine eklenecek olan evrakları inceleyebilirsiniz.
Boşanma Dilekçesinde Hangi Deliller Yer Almalıdır?
| Türk Medeni Kanunundaki Boşanma Sebepleri | Bu Boşanma Sebebinde En Sık Kullanılan Deliller |
| Zina (TMK m.161) | Otel kayıtları. Mesajlaşmalar (WhatsApp, SMS, e-posta), Fotoğraf ve video kayıtları, Tanık beyanları, Sosyal medya paylaşımları |
| Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış (TMK m.162) | Darp raporu,Hastane kayıtları, Tanık beyanları, Savcılık soruşturma dosyası, Kamera görüntüleri |
| Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme (TMK m.163) | Kesinleşmiş mahkeme kararı, Adli sicil kayıtları (gerektiğinde mahkeme aracılığıyla), Tanık beyanları, Kolluk tutanakları, Resmî kurum yazışmaları |
| Terk (TMK m.164) | İhtar tebliğ belgeleri, Tebligat evrakları, Nüfus ve adres kayıtları, Tanık beyanları, Muhtarlık veya kolluk tespitleri |
| Akıl Hastalığı (TMK m.165) | Tam teşekküllü hastane sağlık kurulu raporu, Adli Tıp raporu (gerektiğinde), Uzman doktor raporları, Tedavi kayıtları, Bilirkişi raporu |
| Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması (Şiddetli Geçimsizlik) (TMK m.166) | Tanık beyanları, Mesajlaşmalar (WhatsApp, SMS, e-posta), Ses kayıtları (hukuka uygun elde edilmiş olması koşuluyla değerlendirilebilir), Fotoğraf ve video kayıtları, Polis tutanakları veya uzaklaştırma kararları |
| Anlaşmalı Boşanma (TMK m.166/3) | Boşanma protokolü, Tarafların duruşmadaki beyanları, Kimlik belgeleri, Vekâletname (varsa), Mali ve çocuklara ilişkin anlaşma belgeleri |
Vekaletname
Çekişmeli boşanma davası; Boşanma avukatı veya aile avukatı gibi bu konuda deneyimli hukukçu / avukat vekil kılınarak açılmak istenmesi halinde buna ilişkin vekaletname de boşanmak için gerekli evraklar arasında yer alır.
Anlaşmalı Boşanmak İçin Gerekli Evraklar
Anlaşmalı boşanmak için gerekli evraklar ise, çekişmeli boşanma davalarına göre kısmen değişiklik gösterir. Genel hatları ile anlaşmalı şekilde boşanma davası açmadan önce hazırlamanız gereken evrakları ve özelliklerini aşağıdaki gibi özetlememiz mümkündür.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü
Anlaşmalı boşanma davalarının temelini eşlerin boşanma davası açmadan önce hazırlayacakları anlaşmalı boşanma protokolleri oluşturur. Bu protokollerde eşler boşanma iradeleri başta olmak üzere, boşanmanın tüm sonuçları üzerinde anlaşmış olmaları gerekir.
Örneğin herhangi bir eşin diğer eşten nafaka talebinin bulunması halinde bu nafakanın miktarı ve ödeme şekli detaylı ve herhangi bir kuşkuya yer vermeyecek şekilde protokole işlenmesi gerekir. Yine eşlerin karşılıklı olarak birbirinden nafaka taleplerinin bulunmaması halinde de bu husus anlaşmalı boşanma protokolünde belirtilmelidir. Genel hatları ile usulünce düzenlenmiş bir anlaşmalı boşanma protokolünde aşağıdaki hususların yer alması gerekir.
- Tarafların boşanma iradeleri
- Yoksulluk nafakası ve iştirak nafakasına dair talepler ve miktarı
- Maddi ve manevi tazminat talepleri
- Çocuğun velayeti
- Çocukla kişisel ilişkiye dair düzenlemeler
- Mal paylaşımı
Anlaşmalı boşanma protokolünün nasıl hazırlanacağı ve içermesi gereken hukuki bilgiler hakkında daha detaylı bilgilere “Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği” başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.
Ayrıca bu boşanma davalarının nasıl açılacağı ve takip edilmesi gereken hukuki prosedürlere “Anlaşmalı Boşanma Nedir Nasıl Açılır?” başlıklı yazımızdan ulaşmanız mümkündür.
Anlaşmalı Boşanma Dilekçesi
Her ne kadar boşanma davası anlaşmalı olarak açılacak olsa da; Bu hukuki sürecin başlatılabilmesi için sadece anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanmış olması yeterli değildir. Bununla birlikte yine dava dilekçesi, anlaşmalı boşanmak için gerekli evraklar arasında yer alır. Anlaşmalı boşanma dilekçesi daha çok daha önce hazırlamış olduğumuz protokolün özeti şeklide olup, her iki belgenin birbiri ile çelişmemesi gerekir.
Bu tür dilekçelerin ise nasıl hazırlanacağı konusunda gereksinim duyabileceğiniz bilgilere “Anlaşmalı Boşanma Dilekçesi Örneği” başlıklı yazımız ile ulaşabilirsiniz.
Tek Taraflı Boşanmak İçin Gerekli Evraklar
Tek taraflı boşanmak için gerekli evraklar ise daha çok, çekişmeli boşanmak için gerekli evraklar ile benzerlik gösterir. Tek taraflı boşanma davaları genellikle eşlerden herhangi birisinin boşanmak istememesi nedeniyle açılır. Bu nedenle boşanma dava dilekçesinde ekleyeceğimiz evraklar da daha çok ileri süreceğimiz boşanma sebeplerinin mevcut durumumuzda bulunduğuna dair olmalıdır.
Avukatsız Boşanmak İçin Yapılması Gerekenler
Boşanma davalarının vekil kılınarak yani avukat aracılığı ile açılması gerektiği yönünde herhangi bir zorunluluk bulunmamaktadır. Ancak boşanma avukatı olarak herhangi bir hak kaybına uğramamak adına anlaşmalı boşanma davaları dahil, boşanma davlarının hukuki destek alınarak açılmasının daha yararlı alacağını hatırlatmak isteriz.
Anlaşmalı boşanma davasının veya çekişmeli boşanma davasının nasıl açılacağı ve takip etmemiz gereken bütün hukuki süreçler hakkındaki bilgilere “Boşanma Davası Nasıl Açılır?” Başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.
Boşanmak İçin Nereye Başvurulur?
Boşanma konusunda kesin bir şeklide kararlı olan eş / eşler öncelikle boşanma davasının vekil aracılığı ile yani boşanma avukatından destek alınarak açılıp açılmayacağına karar vermeleri gerekir. Avukat desteği ile boşanma davası açılmak istenmesi halinde uygulamada daha çok boşanma avukatı olarak bilinen hukukçulardan destek alınması gerekir.
Avukatsız boşama davası açmak istemeniz halinde ise yukarıda özetlemiş olduğumuz boşanmak için gerekli evraklar ile ve en önemlisi hukuki gerekçeleri ile hazırlanmış boşanma dilekçesi örneği ile görevli ve yetkili mahkemelere başvurmamız gerekir.
Boşanmada Görevli ve Yetkili Mahkemeler
Boşanma davalarında görevli mahkemeler Aile Mahkemeleridir. Ayrıca Aile Mahkemesi bulunmayan yargı birimlerinde ise bu görev; Aile Mahkemesi sıfatı ile; Asliye Hukuk Mahkemesine aittir. Yetkili mahkemeler konusunda ise farklı alternatiflerimiz mevuttur.
- Davacı eşin ikamet etmiş olduğu yer mahkemeleri
- Davalı eşin ikamet etmiş olduğu yer mahkemeleri
- Eşlerin son olarak birlikte ikamet etmiş oldukları yer mahkemeleri
Boşanma davalarında yetkili mahkemelerdir.
Boşanmak İçin Gerekli Genel Evraklar
Yukarıda da belirttiğimiz gibi boşanmak için gerekli evraklar boşanma davasının türüne göre kısmen de olsa değişiklik gösterir. Ancak anlaşmalı veya çekişmeli boşanma davası fark etmeksizin bütün boşanma davalarının açılması sırasında hazırlamamız gereken zorunlu olan bir takım evraklar vardır. Bu evrakları ise aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.
- Boşanma dilekçesi (Anlaşmalı Boşanma Dilekçesi / Çekişmeli Boşanma Dilekçesi)
- Vukuatlı nüfus kayıt örneği
- Davacıya ait kimlik / pasaport örneği
- Boşanma davası ücreti (harç – yargılama giderleri) ödendiğine dair dekont aslı
Boşanma Davası İçin Gerekli Evraklar Nereden ve Nasıl Temin Edilir?
Boşanma davasında kullanılacak belgelerin büyük bir kısmı, ilgili kurum ve kuruluşlardan veya kişinin kendi kayıtlarından temin edilebilir. Günümüzde ise bu evrakların birçoğu e-devlet üzerinden kolayca kısa sürede temin edilebilmektedir.
Boşanma Dava Dilekçesi
Boşanma dava dilekçesi, davayı açacak kişi veya avukatı tarafından hazırlanır. Dilekçede boşanma sebebi, talepler ve dayanılan deliller açık ve anlaşılır şekilde belirtilmelidir. Yeterli hukuki bilgiye sahip olmamanız halinde herhangi bir hak kaybına uğramamanız adına boşanma dava dilekçesinin boşanma avukatından destek alınarak hazırlanması tavsiye olunur.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü
Anlaşmalı boşanma protokolü, eşlerin ortak ve hür iradesiyle hazırlanır. Protokolde nafaka, velayet, iştirak nafakası, maddi ve manevi tazminat ile mal paylaşımına ilişkin anlaşmalar yer alabilir. Unutmamak gerekir ki eşler arasında evlilik birliğine dair herhangi bir uyuşmazlık bulunması halinde ve evliliğin 1 yıldan daha az sürmesi durumunda anlaşmalı boşanma davası açılamamaktadır.
Kimlik Fotokopisi
Kimlik fotokopisi, davayı açacak kişiye ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartının veya nüfus cüzdanının fotokopisidir. Fotokopi herhangi bir kırtasiye veya fotokopi merkezinde çoğaltılabilir.
Nüfus Kayıt Örneği
Daha çok tarafların yaş, evlilik birliğinin kurulması ve ortak çocuklara ilişkin bilgilerin yer aldığı boşanmak için gerekli evraklar arasında yer alır. Davacı e- devlet şifresi ile kısa sürede vukuatlı nüfus kayıt örneğini alabilirler. E-Devlet şifresine sahip olunmaması halinde ise en yakın nüfus müdürlüğünden bu belgelerin temin edilmesi mümkündür.
Harç ve Gider Avansı Makbuzu
Boşanma davası açılırken ödenmesi gereken harç ve gider avansı, dava açılacağı adliyedeki vezneye veya mahkemenin kabul ettiği ödeme sistemi üzerinden yatırılır. Ödeme sonrasında düzenlenen makbuz dava dosyasına eklenir.
Tanık Listesi
Tanık listesi, davayı açan veya davaya cevap veren tarafça hazırlanır. Listede tanıkların adı, soyadı ve tebligata elverişli adres bilgileri yer almalıdır.
Delil Listesi
Delil listesi de taraflar veya avukatları tarafından hazırlanır. Bu listede mahkemeye sunulacak tüm deliller ayrıntılı şekilde belirtilir.
Sağlık Raporları
Darp raporu, psikiyatrik değerlendirme raporu veya diğer sağlık belgeleri, tedavinin yapıldığı hastane ya da sağlık kuruluşundan temin edilebilir. Gerekli durumlarda mahkeme de ilgili sağlık kurumlarından belge isteyebilir.
Polis veya Jandarma Tutanakları
Olay nedeniyle kolluk kuvvetlerine başvurulmuşsa, ilgili tutanaklar mahkeme tarafından resmî yazışma yoluyla istenebilir. Taraflar da ellerinde bulunan tutanak örneklerini dosyaya sunabilir.
Mahkeme Kararları ve Savcılık Soruşturma Bilgileri
Daha önce verilmiş koruma kararı, uzaklaştırma kararı veya ceza dosyasına ilişkin belgeler, ilgili adliyeden veya elektronik ortamda erişim mümkünse UYAP Vatandaş Portalı üzerinden temin edilebilir. Davalı ait mahkeme kararları ve savcılık soruşturma bilgileri davacı tarafından doğrudan ulaşılması mümkün olmadığından deliller listesine eklenmelidir.
Mesajlar, Fotoğraflar ve Diğer Dijital Deliller
WhatsApp yazışmaları, SMS kayıtları, e-postalar, fotoğraflar ve videolar, bunlara sahip olan kişi tarafından dosyaya sunulabilir. Ancak bu tür delillerin hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması gerekir. Hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen deliller mahkeme tarafından değerlendirme dışı bırakılabileceği gibi davacının özel hayatın gizliliğini ihlalden sorumlu tutulması mümkün olabilmektedir. Bu nedenle delillerin hazırlanmasında bu hukuki kuralın göz ardı edilmemesi gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Boşanmak İçin İlk Önce Ne Yapılır?
Boşanma konusunda kararlı olan eşler öncelikle boşanma davasının hangi şekilde açılacağına (çekişmeli / anlaşmalı) karar vermeleri gerekir. Devamında ise boşanma davasının avukat desteği ile açılmak istenmesi halinde konusunda deneyimli boşanma avukatından destek alınması gerekir. Davanın avukatsız bir şekilde açılmak istenmesi halinde ise yukarıda özetlemiş olduğumuz boşanmak için gerekli evraklar hazırlanarak görevli ve yetkili mahkemelerin bulunduğu yargı birimine müracaat edilmesi gerekmektedir.
Boşanma Davası Açmak İçin Kaç TL Gerekir?
Boşanma davasının açılması sırasında talep edilen ücretler genel hatları ile iki farklı kalemden oluşur. Bunlar mahkeme harç ve yargılama giderleri ile davanın avukat desteği ile açılmak istenmesi halinde vekalet ücretleridir. İçinde bulunduğumuz yıl itibariyle; Tanık sayısı, taraf sayısı veya bilirkişi incelemesi yapılıp yapılmadığına göre değişiklik gösterse de ortalama 4.000 TL ile 5.000 TL arasında harç ve yargılama giderleri hesaplanmaktadır. Boşanma avukatı ücretleri ise her yıl güncellenen “Avukatlık Asgari Ücret Tablosuna” göre belirlenir.
Tek Celsede Boşanmak İçin Ne Yapmalı?
Tek celsede boşanmak genellikle anlaşmalı boşanma davalarında mümkün olabilmektedir. Ancak eşler arasındaki uyuşmazlığın nitelik ve kapsamına göre ve usulünce hazırlanmış boşanma dilekçesi doğrultusunda çekişmeli boşanma davalarında da zaman zaman tek celsede boşanmak mümkün olabilmektedir. Her iki durumda da yukarıda belirtmiş olduğumuz boşanmak için gerekli evrakların eksiksiz bir şekilde dava dilekçesinde eklenmesi önemlidir.
Boşanmak İçin İlk Önce Nereye Gidilir?
Boşanma davasının avukat desteği ile açılmak istenmesi halinde boşanma avukatına bu konuda müracaat etmeniz yeterlidir. Avukat desteği alınmadan davanın açılmak istenmesi halinde ise boşanmak için gerekli evraklar ile boşanma dava dilekçesi ile birlikte yetkili mahkemelerin bulunduğu yargı birimine müracaat edilmesi gerekir.
En Kolay Anlaşmalı Boşanma Nasıl Olur?
En kolay anlaşmalı boşanma eşlerin usulünce düzenlemiş oldukları anlaşmalı boşanma protokolünün mahkemece onaylanması ve her iki eşin bu beyanlarını yapılacak olan duruşmada sözlü olarak hakim huzurunda tekrar etmeleri ile mümkün olabilmektedir. Ancak unutmamak gerekir ki; Anlaşmalı boşanmanın en temel koşulu evlilik birliğinin en az 1 yıl devam etmiş olması gerektiğidir. 1 Yıldan az süreli evlilikler ancak çekişmeli boşanma davalarının konusu olabilmektedir.
Avukatsız Boşanma Davası Ne Kadar Tutar?
Avukatsız boşanma davası açılması sırasında sadece mahkeme harç ve yargılama giderleri davacı taraftan talep edilmektedir. Taraf sayısı veya bilirkişi incelemesi yapılıp yapılmayacağına göre değişiklik gösterse de ortalama 3 – 5 bin TL arasında dava açılışı sırasında harç ve yargılama gideri talep edilir.