Boşanma davası evlilik birliğinin yasal olarak sandırılması amacıyla başlatılan hukuki süreçtir. Özellikle çekişmeli boşanma davalarında her iki eş bu hukuki sürecin en kası yoldan sonuçlanmasını isterler. Bu nedenle sık sık boşanma davası ne kadar sürer? İstinafa giden boşanma davası ne kadar sürer? Çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer?gibi sorularla karşılaşmaktayız.
Anlaşmalı boşanma davalarının, çekişmeli boşanma davalarına göre çok daha kısa sürdüğünü söylemek mümkün olsa da; Her iki boşanma davasının tam olarak ne kadar süreceğini önceden kestirmek oldukça zordur.
Ancak boşanma dava süreçleri hakkında bilgi sahibi olmamız kısmen de olsa bu davaların ne kadar süreceği veya kaç celsede sonuçlanabileceğini kestirme imkanı tanır.
Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Yukarıda da belirttiğimiz gibi çekişmeli boşanma davaları anlaşmalı boşanma davalarına göre daha uzun sürer. Çekişmeli boşanma davalarının daha uzun sürmesinin en temel nedeni ise yoksulluk nafakası, iştirak nafakası, çocuğun velayeti ya da maddi ve manevi tazminat talepleri gibi boşanmanın ferileri üzerinde anlaşmazlıkların öncelikle çözüme kavuşturulması gerektiğidir.
Eşler arasındaki uyuşmazlığın türü ve niteliğine göre değişiklik gösterse de çekişmeli boşanma davaları genel hatları ile aşağıdaki süreçlere tabidir.
Dava Dilekçesinin Hazırlanması
Bütün boşanma davalarının ilk aşamasını boşanma dava dilekçesinin hazırlanması oluşturur. Ayrıca bu aşama boşana davalarının en önemli aşamasını oluşturur.
Boşanmada davacı taraf; Boşanma talebi ile birlikte;
- Velayet talebini
- Yoksulluk – İştirak ve Tedbir nafakası talebini
- Maddi ve manevi tazminat taleplerini
- Mal paylaşımına ilişkin bir uyuşmazlık bulunması halinde bu taleplerini
Eksiksiz ve gerekçeli şekilde dava dilekçesinde belirtmelidir. Çekişmeli boşanma dilekçesinin nasıl hazırlanacağı ve içermesi gereken bilgiler hakkında daha detaylı bilgileri “Çekişmeli Boşanma Dilekçesi Örnekleri” başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.
Boşanma Sebepleri
Çekişmeli boşanma dava dilekçesinin hazırlanmasından önce bilmemiz gereken en önemli husus boşanma sebebidir bu nedenle Türk Medeni Kanunumuzda yer alan boşanma sebepleri hakkında da bilgi sahibi olmamız gerekir. Hukuki durumunuza uygun olan boşanma sebeplerini aşağıdaki tablo aracılığı ile tespit edebilirsiniz.
| Boşanma Sebepleri | Kanun Maddesi |
| Zina | TMK md. 161 |
| Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış | TMK md. 162 |
| Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme | TMK md. 163 |
| Terk | TMK md. 164 |
| Akıl Hastalığı | TMK md. 165 |
| Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması (Şiddetli Geçimsizlik) | TMK md. 166/1-2 |
| Anlaşmalı Boşanma | TMK md. 166/3 |
| Fiili Ayrılık Nedeniyle Boşanma (Ortak Hayatın Yeniden Kurulamaması) | TMK md. 166/4 |
- Ortalama boşanma dava dilekçesinin hazırlanma süresi; 1 – 3 gün
Boşanma Davasının Açılması
Boşanma davası, boşanma dava dilekçesi ve ekleri ile birlikte görevli ve yetkili mahkemelere başvuru ile açılır. Bütün aile hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda olduğu gibi çekişmeli boşanma davalarında da görevli mahkemeler Aile Mahkemeleridir. Bu aşamada daha önemli olan husus ise yetkili mahkemelerin belirlenmesidir.
Boşanma Davasında Yetkili Mahkemeler
- Davacı eşin ikamet adresi
- Davalı eşin ikamet adresi
- Eşlerin birlikte en son en az 6 ay süre ile ikamet etmiş olduklar yer mahkemesi
Bütün adli yargı birimlerinde hukuk davalarının açılması için ayrıca “Hukuk Tevzii” büroları oluşturulmuştur. Davacı eşin daha önce hazırlamış olduğu dava dilekçesi ve ekleri ile birlikte yukarıda sıralamış olduğumuz yetkili mahkemelerin bulunduğu yargı biriminde bulunan hukuk tevzii bürolarına müracaat etmeleri gerekir.
- Ortalama boşanma davası açılma süresi; 1 gün
Dava Dilekçesinin Tebliği Aşamaları
Çekişmeli boşanma davası açıldıktan sonra davacının hazırlamış olduğu boşanma dilekçesi, davalı tarafa tebliğ edilir. Boşanma davasında dilekçeler aşaması en önemli aşamalardır. Çünkü taraflar bu aşamada karşı talep ve itirazlarını sunabilecekleri gibi dava dilekçesine cevaplarını da bu aşamada yaparlar.
Dilekçeler Aşaması
- Dava dilekçesinin tebliği (15 gün)
- Cevap dilekçesinin sunulması (15 gün)
- Cevaba cevap dilekçesinin sunulması (15 gün)
- İkinci cevap dilekçesinin sunulması (15 gün)
- Çekişmeli boşanma davasında ortalama dilekçeleri süresi; 60 gün – 75 gün
Ön İnceleme Duruşması Aşaması
Dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra mahkeme tarafından ön inceleme duruşması yapılır. Ön inceleme duruşmasında tafraların talepleri ve itirazları uyuşmazlığın niteliği ve delillerin toplanmasına karar verilerek gerekli usuli işlemler yapılır.
- Ön inceleme duruşması ortalama süresi; 1 ay (dilekçeler aşamasından sonra)
Delillerin Toplaması
Boşanma davasının süresine etki eden en önemli husus delillerin toplaması aşamasındaki yapılacak işlemlerdir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın sayısı ve niteliğine göre delillerin toplanması da farklılık gösterir.
Örneğin davacının nafaka talebinde bulunması halinde tarafların sosyal ve ekonomik durumları mutlaka araştırılır. Benzer şekilde eşler arasında ortak çocuğun velayeti konusunda bir uyuşmazlık olması halinde ise salıklı bir karar için çocuğun üstün menfaati konusunda da bir aştırma yapılır. Gerek görülmesi halinde çocuğun üstün menfaati konusunda sosyal inceleme raporu (SİR) alınmasına karar verilebilir. Eşler arasındaki uyuşmazlıkların niteliğine göre toplanacak olan deliler değişiklik gösterir. Tüm bu hukuki işlemler boşanma dava süresini uzatabilecek işlemlerdir.
- Ortalama delillerin toplanma süresi; 45 – 60 gün
Tahkikat Duruşması
Tahkikat duruşmasında ise davacının hazırlamış olduğu boşanma dilekçesindeki talepler, cevap dilekçesindeki iddialar ile toplanan deliller bir bütün olarak değerlendirilir. Son olarak eşlerin kusur durumları hakkında bir kanaate varılarak çekişmeli boşanma davasında bir sonraki aşamaya geçilir.
- Çekişmeli boşanma davasında ortalama tahkikat süresi; 20 gün (Delillerin toplanması aşamasından sonra)
Sözlü Duruşmanın Yapılması ve Karar Aşaması
Sözlü yargılama aşamasında son olarak taraflar dinlenerek tarafların son talepleri incelenir. Mahkemece incelecek başkaca bir hususun bulunmadığına kanaat getirilmesi halinde boşanma ve boşanmanın ferileri hakkında karar verilir.
- Çekişmeli boşanma davasında ortalama karar duruşması süresi; 30 gün
Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer (Özet Tablo)
| Çekişmeli Boşanma Süreçleri | Ortalama Süre |
| Boşanma Dilekçesinin Hazırlanması | 1 – 3 gün |
| Boşanma Davasının Açılması | 1 Gün |
| Dava Dilekçesinin Tebliği Aşamaları | 60 Gün |
| Delillerin Toplanması Aşaması | 60 Gün |
| Tahkikat Duruşmasının Yapılması | 20 Gün |
| Tarafların Dinlenmesi ve Karar Aşaması | 30 Gün |
| TOPLAM DAVA SÜRECİ (ORTALAMA) | 175 Gün (3Ay) |
| Süreler Kesin Olmayıp Değişiklik Gösterebilmektedir. | |
Anlaşmalı Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Yazımızın başında da belirttiğimiz gibi anlaşmalı boşanma davaları çekişmeli boşanma davalarına göre daha kısa sürede sonuçlanır.
Çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer başlığımızda belirttiğimiz aşamaların bir kısmı genellikle anlaşmalı boşanma davalarında söz konusu olmaz. Taraflar anlaşmalı boşanma protokolü ile bütün boşanmanın ferileri üzerinde anlaşmış olduklarından dilekçeler aşaması, delillerin toplanması ve en önemlisi tahkikat aşamaları, anlaşmalı boşanma davalarında çok daha hızlı ilerlemektedir. Genel hatları ile anlaşmalı boşanma davalarındaki süreçler ise aşağıdaki gibi özetlenebilir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünün Hazırlanması
Anlaşmalı boşanma davası sürecini başlatan ilk adım, anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanmasıdır. Bu protokollerin hazırlanması bu sürecin en önemli aşamasıdır. Her iki eş anlaşmalı boşanma protokolü ile ekonomik veya sosyal haklarından feragat edebilecek ya da farklı hukuki yükümlülükler altına girebileceklerdir. Ayrıca bu protokollerin herhangi bir çelişkiye yer vermeden eksiksiz bir şekilde hazırlanması önemlidir. Boşanmanın tüm ferileri üzerinde anlaşmaya varılmış olduğu ve usulünce düzenlenmiş bir protokol boşanma dava süresini oldukça kısaltabilmektedir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Yer Alması Gereken Konular
- Tarafların boşanma iradeleri
- Ortak çocuk bulunması halinde çocuğun velayeti
- Velayet sahibi olmayan eşin çocuk ile kişisel ilişki kurma şekli
- Yoksulluk nafakası
- Tedbir nafakası
- İştirak nafakası
- Mal paylaşımı
- Maddi tazminat
- Manevi tazminat
- Ortak konutun kullanım şekli
- Soyadı kullanımı
- Tarafların (eşlerin) ortak irade beyanları
Anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanması oldukça önemli bir süreç olması nedeniyle bu konuda daha detaylı bilgi sahibi olmanızı tavsiye ederiz. Dilerseniz “anlaşmalı boşanma protokolü örneği” başlıklı yazımızı da inceleyebilirsiniz.
Anlaşmalı Boşanma Dava Dilekçesinin Hazırlanması
Anlaşmalı boşanma davası sürecini başlatmak için sadece anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanmış olması yeterli değildir. Her durumda boşanma dava dilekçesinin hazırlanması zorunludur.
Çekişmeli boşanma dilekçesinden farklı olarak anlaşmalı boşanma dilekçesi daha çok yukarıda detaylarını paylaşmış olduğumuz anlaşmalı boşanma protokolü dikkate alınarak hazırlanır. Hazırlamış olduğumuz protokol ile boşanma dava dilekçesinin çelişkili olmaması gerekir.
Boşanma Davasının Açılması
Anlaşmalı boşanma protokolü ve boşanma dilekçesi hazırlandıktan sonra yukarıda belirtmiş olduğumuz görevli ve yetkili mahkemelerin bulunduğu yarı birimlerinde boşanma davası açılmalıdır.
Duruşma Gününün Belirlenmesi
Boşanma davası anlaşmalı olarak açılmış olması nedeniyle mahkeme tarafından ilk olarak anlaşmalı boşanma protokolü incelenerek dava dilekçesi arasında bir çelişki olmadığının tespit edilmesi ile duruşma günü verilir.
Anlaşmalı boşanma dava süresinin daha kısa olmasını sağlamak için eşlerin birlikte dava açmaları gerekir. Bu durumda yukarıda belirtmiş olduğumuz dilekçeler aşaması söz konusu olmayacağından doğrudan tarafların dinlenmesine karar verilebilir.
Anlaşmalı boşanma davalarında tarafların dinlenmesi zorunludur. Bu nedenle yapılacak olan tebligatta duruşma gün ve saatinde tarafların hazır bulunması gerekir. Taraflardan herhangi birisinin duruşmaya katılmamasının boşanma dava süresini uzatabilecek bir etken olduğunu unutmamak gerekir.
“TMK 166/3; Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır.”
Tarafların ilk duruşmada hazır bulunması ve hazırlamış oldukları protokolde yer alan hususları hakim önünde onaylayıp tekrar etmeleri halinde sıklıkla tek celsede boşanma söz konusu olabilmektedir. Herhangi bir usuli eksikliğin bulunmadığı anlaşmalı boşanma davası süresi ile ortalama 15 gün ile 45 gün arasında değişiklik gösterebilmektedir.
Boşanma Davası Süresini Uzatabilecek İşlemler
Boşanma davasının ne kadar süreceğinin dava öncesinde kestirilmesi çok zordur. Her bir hukuki uyuşmazlık ve işlemler boşanma davasının süresine etki eder. Boşanma avukatı olarak mesleki tecrübelerimize dayanarak herhangi bir boşanma davasının uzamasına etki edebilecek işlemleri aşağıdaki gibi özetleyebiliriz.
Tebligatın Yapılamaması
Boşanma davasının açılması ile birlikte dava dilekçesinin davalı tarafa, hatta davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinin davacı tarafa tebliği zorunludur.
Tarafların özellikle davalı tarafın adresinin bilinmemesi ve bilinen adrese tebligat yapılamaması adres araştırması gibi ek işlemlere gerek duyulmasına neden olur. Bu durumda boşanma davası süresine etki eder.
Delillerin Toplanması
Boşanma dava süresini uzatan aşamalardan en önemlisi delillerin toplanması aşamasıdır. Eşler arasındaki uyuşmazlık ne kadar fazla ve kapsamlı ise boşanma davası süresi de buna bağlı olarak uzayabilecektir.
Bilirkişi İncelemeleri (Bilirkişi Raporları)
Bilirkişi incelemesi boşanma davası süresini uzatan en önemli etkendir. Özellikle çocuğun velayeti konusunda bir uyuşmazlık bulunması halinde çocuğun üstün yararı konusunda bir araştırma yapılabileceği gibi bu konuda uzman bilirkişi raporu alınması da karar verilebilir.
Aynı şekilde taraflar arasında mal paylaşımına ilişkin bir uyuşmazlık bulunması durumunda mal paylaşımı konusunda da mahkemece gerek görülmesi halinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilebilecektir.
Islah Talepleri
Tarafların dava sırasında taleplerini değiştirmesi veya genişletmesi için başvurmuş oldukları hukuki yola ıslah adı verilir. Bu ıslah talepleri doğrultusunda mahkemelerin yeni değerlendirmeler ve yeni araştırmalar yapması zorunlu hale gelebilecektir. Bu tür talepler ise boşanma davası süresini uzatabilecek diğer etkenler arasında yer alır.
Tarafların Duruşmaya Katılmaması
Mahkeme tarafından tarafların dinlenmesine karar verilmesi halinde davacı veya davalı fark etmeksizin tarafların duruşmaya katılmaması boşanma davası süresini doğrudan etkiler. Herhangi bir tarafın duruşmaya katılmaması belirli bir süre duruşmanın ileri bir tarihe atılmasına ve dolayısıyla boşanma davasının uzamasına neden olabilecektir.
İstinaf ve Temyiz Başvuruları
Aile Mahkemesi tarafından boşanma veya boşanmanın ferileri hakkında bir karar verilmesi halinde taraflardan herhangi birisinin bu karar karşı istinaf kanun yolunu kullanması boşanma kararının kesinleşmesine büyük etki eder. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerine göre bu süre değişiklik gösterse de ülkemiz genel koşulları dikkate alındığında boşanma davaları sonucunda istinaf kanun yoluna başvurulması kararın kesinleşmesine ortalama olarak 5 – 8 ay etki etmektedir.
Sık Sorulan Sorular
Avukatsız Anlaşmalı Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Boşanma davalarının avukatsız olarak açılabilmesinin önünde bir engel yoktur. Ancak boşanma davaları da diğer hukuki davalarda olduğu gibi belirli bir hukuki bilgi ve deneyim gerektirir. Avukatsız şekilde boşanma davası açılması halinde herhangi bir usuli hatanın yapılması muhtemeldir. Bu usuli hatalar ise boşanma davası süresinin uzamasına etki eder. Ancak sadece boşanma davasının avukatsız olarak açılmış olması nedeniyle davanın uzamasına etki edecek bir işlem bulunmamaktadır.
Avukatsız Çekişmeli Boşanma Davaları Ne Kadar Sürer?
Çekişmeli boşanma davaları anlaşmalı boşanma davalarına göre daha fazla hukuki işlemler gerektiren bir davadır. Bu nedenle avukatsız olarak açılan çekişmeli boşanma davalarında usuli hataların yapılması daha muhtemel bir durumdur. Buna karşın sadece çekişmeli boşanma davasının avukat desteği alınmadan açılmasına bağlı olarak dava süresini uzatabilecek bir etken bulunmamaktadır.
Boşama Davası Ne Zaman Kesinleşir?
Mahkemece boşanma ve boşanmanın ferileri konusunda bir karara varılması halinde taraflar bu karara temyiz veya istinaf başvurusunda bulunmamaları durumunda kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre sonunda boşanma kararı kesinleşir.
Velayet Talebi Boşanma Davasını Uzatır Mı?
Evet büyük ölçüde velayet talebi boşanma davasını uzatabilecek bir etkendir. Çünkü boşanma konusunda bir karar verilirken tarafların ortak çocukları bulunması halinde velayet konusunda da bir karar verilir. Çocuğun velayetinin belirlenmesinde ise en önemli etken çocuğun üstün menfaatinin araştırılmasıdır.
İstinafa Giden Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Yukarıda da belirttiğimiz gibi istinaf veya temyiz talepleri boşanma davasını önemli ölçüde uzatan bir hukuki işlemdir. Belirtmiş olduğumuz bu sürelere ilaveten istinafa giden boşanma davaları ortalama 4 – 8 ay ilave olarak bu süreci uzatabilmektedir.
Tek Celsede Boşanma Kaç Gün Sürer?
Tel celsede boşanma genellikle anlaşmalı boşanma davalarında söz konusu olabilmektedir. Tebligat aşamaları tamamlandıktan sonra tarafların ilk duruşmaya katılmaları koşulu ile 15 gün ile 1 ay içerisinde tek celsede boşanmanın mümkün olabildiğini söyleyebiliriz.
Çekişmeli Boşanma Davası Kaç Celsede Biter?
Boşanma davasının ne kadar süreceği konusunda kesin bir bilgi verilmesi mümkün olmadığı gibi çekişmeli boşanma davasının kaç celsede biteceği konusunda da kesin bir süre belirtmek olanaksızdır. Çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer başlığımızda sıralamış olduğumuz tüm bu aşamaları dikkate aldığımızda ortamla 2 – 5 celse arasında çekişmeli boşanma davalarının sonuçlanabildiğini söyleyebiliriz.
Nafaka Talebi Boşanma Davası Süresini Uzatır Mı?
Evet, eşlerin karşılıklı olarak veya davacı eşin davalıdan nafaka talebinde bulunması boşanma davası süresini uzatabilir. Boşanma davasında nafaka talebi bulunması mahkemece tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırılmasını zorunlu kılar. Bu gibi araştırmalar da boşanma dava süresini uzatan diğer bir hukuki işlemdir.
Boşanma Davası Ne Kadar Sürer? (Özet)
Yukarıda yapmış olduğumuz açıklamalardan da anlaşılacağı üzere boşanma davasının ne kadar süreceğinin önceden kestirilmesi zordur. Ülke genelinde genel geçerli bir süre belirlenmemiş olmasına karşın; Çekişmeli boşanma davalarının 6 – 8 ay, anlaşmalı boşanma davalarının ise 1 – 3 ay sürdüğünü söyleyebiliriz.