İtirazın İptali Davası Nasıl Açılır Ne Kadar Sürer?

İtirazın iptali davası, borçlunun icra takibi nedeniyle kendisine gönderilmiş olan ödeme emrine yapmış olduğu itirazının haksız olduğu iddiası ile alacaklı tarafından açılan davadır.

İtirazın iptali davası genellikle borçlunun borca itirazı sonucu açılan bir davadır. Bu nedenle zaman zaman borca itirazın iptali davası olarak da tabir edilmektedir. Alacaklının alacağını tahsil edebilmesi adına önemli bir dava olması ile birlikte itirazın iptali davası sonucu davacı lehine bir karar verilmesi halinde borçlunun yani davalının ayrıca kötü niyet ve inkar tazminatı ile hükmedilebileceği düşünüldüğünde her iki taraf için önemli bir davadır.

Davası özellikle itirazın iptali dava süresi, görevli ve yetkili mahkemelerin belirlenmesi, 1 yıl içinde itirazın iptali davası açılmaması halinde başvurabileceği hukuk yolları hakkında dava öncesinde bilgi sahibi olması gerekir.

Davalı (borçlu) ise itirazın iptali davası cevap dilekçesinin hazırlanması, borcun muaccel olmadığının mahkeme nezdinde ispatlanması konularında mutlaka bilgi sahibi olması gerekir. Gerek alacaklı gerekse borçlu için önemli bir dava olması nedeniyle bu hukuki süreçte gereksinim duyabileceğiniz tüm bilgilere yazımızın ilerleyen bölümlerinde ulaşabilirsiniz. Yazımızın sonunda yer alan itirazın iptali davası dilekçesi örneğinden de yararlanabilirsiniz.

İtirazın İptali Davası Nedir Yasal Dayanağı Nedir?

İtirazın iptali davasının yasal dayanağını İcra ve İflas Kanunumuzun 67. Maddesi oluşturur.

“İ.İ.K Md. 67; Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içerisinde mahkemeye başvurarak genel hükümler dairesinde alacağın varlığını ispat suretiyle itirazın iptali davası açabilir.”

Alacaklı tarafından borçlu aleyhine başlatılan ilamsız icra takibi nedeniyle gönderilen ödeme emrine borçlunun itiraz etmesi halinde, alacaklı tarafından bu itirazın kaldırılması ve icra takibine konu olan alacağın muaccel olduğunun belirlenmesi amacıyla açılan davalara itirazın iptali davası denir.

Açılacak olan davanın, davacı lehine sonuçlanması halinde daha önce durmuş olan icra takibine kaldığı yerden devam edilir. Ayrıca davanın kabulü halinde alacaklının talebi üzerine borçlunun diğer bir ifade ile davalının dava konusunun %20’sinden az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesi mümkündür.

İtirazın İptali Davası Şartları

İtirazın iptali davasının açılması ve devamında açılan davanın davacı lehine sonuçlanabilmesi için borcun muaccel olduğunun kanıtlanması dışında bir takım şartların oluşması gerekir. Genel hatları ile itirazın iptali davası şartlarını aşağıdaki gibi özetlememiz mümkündür.

1. Devam Eden Bir İcra Takibi Bulunmalıdır

Yazımızın başında da belirttiğimiz gibi itirazın iptali davası borçlunun borca yapmış olduğu itirazın kaldırılması amacıyla açılan bir davadır. Bu nedenle bu uyuşmazlığın dava konusu yapılabilmesi için borçlu hakkında başlatılmış bir icra takibi bulunması gerekir. Sadece icra takibinin başlatılmış olması itirazın iptali davası şartları içinde yeterli değildir.

2. Borca İtiraz Edilmiş Olmalıdır

İtirazın iptali davası şartları oluşması için borçlunun ödeme emrine itiraz süresi olan yasal süre içerisinde borca itiraz etmiş olması gerekir. Borçlunun süresi içerisinde itiraz etmemesi halinde takip talebi kesinleşeceğinden dava açma yoluna gidilmesine bir gereksinim kalmayacaktır.

3. Hukuki Yarar Şartı

Açılacak olan diğer hukuk davalarında olduğu gibi itirazın iptali davası açılabilmesi için davacının, davanın açılmasında hukuki yararının bulunması gerekir. Yukarıda sıralamış olduğumuz icra takibinin başlatılmış ve devamında borçlunun bu borca itiraz etmiş olması mahkeme tarafından genellikle hukuki yarar bulunduğu olarak kabul edilir.

4. Arabuluculuğa Başvuru

Daha önce de belirttiğimiz gibi itirazın iptali davası genel hükümlere görülen bir davadır. Bu nedenle arabuluculuğun zorunlu olduğu haller bu iptal davasında da aynen geçerlidir. Aşağıda sıralamış olduğumuz uyuşmazlıklardan olması nedeniyle itirazın iptali davası açılmadan önce arabuluculuğa başvurmak gerekir. Aksi halde dava şartı nedeniyle açacağımız davanın reddedilmesi söz konusu olacaktır.

Arabuluculuğa Başvurunun Zorunlu Olduğu Alacaklar

İtirazın İptali Davası Nasıl Açılır?

Yukarıda ayrıntılarını belirtmiş olduğumuz itirazın iptali şartlarının oluşması ile davanın yasal olarak açılmasının önünde bir engel kalmamıştır. Davanın açılmasından sonra karşılaşabileceğimiz muhtemel hukuki işlemleri aşağıdaki gibi özetleyebiliriz.

İtirazın İptali Dava Dilekçesinin Hazırlanması

İtirazın iptali davasında ispat yükü davacıya aittir. Dava dilekçesi daha çok borçlunun yani davacının ödeme emrine yapmış olduğu itirazın dayanaktan yoksun bırakılmasına yönelik olmalıdır. Davacının bu iddialarını desteleyecek olan delil niteliğindeki hesap kayıtları, banka dekontları, cari hesap, senet veya fatura gibi deliller dava dilekçesinde irdelenerek birer örneği mutlaka dava dilekçesine eklenmelidir.

Bunun için yazımızın sonunda paylaşacağımız itirazın iptali dava dilekçesi örneğini mutlaka incelemenizi tavsiye ederiz.

İtirazın İptali Davasının Açılması

Dava dilekçesinin hazırlanmasından sonra görevli ve yetkili mahkemelerin belirlenerek davanın açılış aşamasına geçilir.

İtirazın İptali Davasında Görevli Mahkemeler

Görevli mahkemeler alacığın türüne göre değişiklik gösterebilir. Görevli mahkemelerin belirlenirken genel hükümlere göre bir tespit yapılır.

İtirazın İptali Davasında Yetkili Mahkemeler

• Davalının ikamet adresi mahkemeleri
• İcra takibinin yapılmış olduğu yer mahkemeleri
• Sözleşmenin ifade edileceği yer mahkemeleri
• Yetki sözleşmesi gereği belirlenen mahkemeler
• Haksız fiilin gerçekleşmiş olduğu yer mahkemeleri

Dava Dilekçesinin Davalıya Tebliği

Davanın açılmasında usuli bir eksiklik bulunmadığının anlaşılması ile davacının hazırlamış olduğu dava dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilir. Bu tebliğ ile davada dilekçeler aşaması başlamış olur. Davacının dilekçesine, davalı tarafın cevap sunma hakkı vardır. Bu cevap dilekçesi sonrası davacının tekrar cevap dilekçesi ve devamında davalının ikinci cevap dilekçesi sunması ile dilekçeler aşaması tamamlanır.

Ön İnceleme Duruşması

Dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra ön inceleme duruşması yapılır. Ön inceleme duruşmasında tarafların uyuşmazlıkları ve iddiaları değerlendirilerek son olarak tarafların sulh olma ihtimalleri araştırılır. Tarafların sulh olma ihtimali bulunmaması halinde tahkikat aşamasına geçilir.

Tahkikat Aşaması

Tahkikat aşamasında tarafların dava dilekçesi ile cevap dilekçelerinde ileri sürdükleri iddialar araştırılır. Tarafların talep etmiş oldukları deliller toplanır. Gerek görülmesi halinde tanık dinlenir veya bilirkişi incelemesine karar verilebilir.

Sözlü Yargılama ve Karar Aşaması

Tüm bu işlemler tamamlandıktan sonra toplanan deliller, dava dilekçesi ve bilirkişi incelemeleri bir bütün olarak değerlendirilir. Taraflara son sözleri sorulur. Mahkemece araştırılacak bir husus bulunmadığının kanaatine varılması ile davanın kabulüne, davanın reddine veya davanın kısmen kabulüne şeklide uygun olan karar verilir.

İtirazın İptali Davası Sonuçları

İtirazın iptali davası sonuçları icra takibini de akıbetini etkileyecek niteliktedir. Bu nedenle davacı ve davalı için önemli sonuçlar doğurur. İcra ve İflas Kanunumuzun 67 ve devamı maddelerini dikkate alarak bu sonuçları ve hukuki özelliklerini aşağıdaki gibi özetleyebiliriz.

İtirazın İptali Davasının Kabulü

Davanın kabulü itirazın iptali dava dilekçesinde, davalının iddia etmiş olduğu hususların kabul edilmesi anlamına gelir. Ayrıca mahkeme tarafından verilen bu iptal kararı daha önce durmuş olan icra takibinin akıbetini belirleyecektir. Takibin kaldığı yerden devam etmesi ise alacaklıya cebri icra yollarını uygulamasına imkan tanır.

İtirazın İptali Davasının Reddi

Davacının alacağını ispat edememesi ya da borcun muaccel olmadığının anlaşılması ile davanın reddine karar verilir. Ret kararına istinaden borçlunun daha önce yapmış olduğu itiraz geçerliliğini koruyarak icra takibine devam olunmaz.

İcra İnkar Tazminatına Hükmedilmesi

İtirazın iptali davası kabul edilmesi ve borçlu aleyhine karar verilmesi durumunda İcra ve İflas Kanunumuzun 67. Maddesine göre borçlunun yapmış olduğu bu haksız ve yerinde olmayan itirazı nedeniyle inkar tazminatına hükmedilebilir.

İ.İ.K 67 maddesine göre inkar tazminatı alacağın %20’sinden az olamamaktadır. Örneğin icra takibine konu olan alacağın 1.000.000 TL olması halinde davanın kabulü ile bu borcun 1.200.000 TL ve daha fazla olabilmesine zemin hazırlayabilecektir.

Yargılama Giderleri ve Vekalet Ücreti

Kural olarak itirazın iptali davası vekalet ücreti ile yargılama harç ve giderleri davanın açılması sırasında, davacı tarafından peşin olarak ödenir. Ancak davacının lehine bir karar verilmesi halinde tüm bu giderler davalıdan alınarak davacı tarafa iade edilir. Bu tür davalarda vekalet ücreti nispi olarak alacak miktarı üzerinden hesaplanması nedeniyle borcun miktarına göre vekalet ücreti de artabilecektir.

1 Yıl İçinde İtirazın İptali Davası Açılmaması

1 yıl içinde itirazın iptali davası açılmaması halinde alacaklının, alacağını tahsil imkanı tamamen ortadan kalkmaz. Yine İcra ve İflas Kanunumuzun 67. Maddesine göre alacaklı genel hükümler çerçevesinde alacak davası açması mümkündür.

“İ.İ.K Md. 67/4; Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etme hakkı saklıdır.”

1 yıl içinde itirazın iptali davası açılmaması halinde açılacak olan, alacak davası sonrasında davası yani alacaklı lehine bir karar verilmesi durumunda davacı tekrar bu karara dayanarak yeni bir icra takibi başlatabilecektir. Başlatılan bu yeni icra takibi diğer icra takibinden farklı olarak ilamlı icra takibi şeklinde olacaktır.

İtirazın İptali Davası Açma Süresi Ne Zaman Başlar?

İtirazın iptali davası açma süresi, icra takibine karşı borçlunun ödeme emrine yapmış olduğu itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren başlar. Bu ödeme emrine itirazın, alacaklıya tebliğinden itibaren söz konusu davanın 1 yıl içinde açılması gerekir. 1 yıl içinde itirazın iptali davasının açılmaması halinde ise alacaklının, alacak davası açarak borcun muaccel olduğunun tespitini isteme hakkı vardır. (İ.İ.K md 67/4)

İtirazın İptali Davasında Arabuluculuk Dava Şartı Mı?

İş hukukundan kaynaklanan alacaklar, ticari alacaklar ve tüketici ilişkisinden kaynaklanan alacaklarda genel olarak dava öncesinde arabuluculuğa başvuru zorunluluğu vardır. Uyuşmazlığın konusu bu tür alacak / borç ilişkisine dayanması halinde dava öncesi arabuluculuğa başvuru dava şartıdır.

İtirazın İptali Arabuluculuk Nerede Yapılır?

Bunun için her yargı biriminde arabuluculuk büroları oluşturulmuştur. İtirazın iptali davası görevli ve yetkili mahkemelerin bulunduğu yarı birimine başvurarak davacının arabuluculuk talebinde bulunması mümkündür.

İtirazın İptali Dava Dilekçesi Örneği

Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi Mahkemesi’ne

DAVACI

Adı ve Soyadı :

T.C. Kimlik No :

Ticari Unvanı :

Adres :

Vekili :

DAVALI

Adı ve Soyadı :

T.C. Kimlik No :

Ticari Unvanı :

Adres :

KONU : Davalının … İcra Müdürlüğünün ……/…… Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ve icra takibinin devamına ve davalı aleyhine inkar tazminatına hükmedilmesi

DAVA DEĞERİ : …. TL

AÇIKLAMALAR :

1. Yukarıda açık kimlik ve adres bilgileri yazılı davacı ile davalı arasında …. Tarihli sözleşme ile mal satış ilişkisi kurulmuştur. Bu sözleşmeye istinaden davalının, davacıya olan … TL tutarındaki borç vadesinde ödenmemiştir.
2. Vadesinde ödenmemiş olan borç nedeniyle davalı adına …. İcra Müdürlüğünün ……/…… esas sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatılmış olup, başlatılan icra takibine istinaden borçluya (davalıya) ödeme emri tebliğ edilmiştir.
3. Davalı kendisine yapılan ödeme emrine yasal süresi içerisinde itiraz etmiş olması nedeniyle söz konusu icra takibi durmuştur. Ancak davalının yapmış olduğu bu itiraz tamamen haksız olup cebri icra yollarını kısıtlamaya yönelik bir itirazdır.
4. Dava konusu alacağın tarafınlar arasında usulünce düzenlenmiş olan sözleşmeye dayanması, cari hesap kayıtları, banka dekontları, ticari defterler ile birlikte değerlendirildiğinde borcun muaccel olduğu anlaşılacaktır. Davalının yapmış olduğu bu itiraz icra takibini sürüncemeden bırakmak amacı ile yapılmıştır.
5. Davalının yapmış olduğu itirazın yasal dayanaktan yoksun olması ve borcun muaccel hale gelmiş olması nedeniyle İcra ve İflas Kanunumuzun 67. Maddesi uyarınca davalının yapmış olduğu itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesi gerekmektedir.
6. Görülecek olan dava sonrasında davalının yapmış olduğu bu itirazın haksız olduğu anlaşılacağından İcra ve İflas Kanunumuzun 67. Maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir.

Yasal Dayanaklar : İcra ve İflas Kanunumuzun 67 ile devamı maddeleri HMK ve ilgili mevzuat hükümleri

Deliller : … İcra Müdürlüğünün ……/….. esas sayılı takip dosyası, … tarihli sözleşme, faturalar, cari hesap kayıtları, ödeme dekontları, noter ihtarnameleri ve her türlü diğer yasal deliller

SONUÇ VE TALEP : Yukarıda arz ve izah edilmiş olan nedenlerden dolayı,

1. Davanın kabulüne ve …. İcra Müdürlüğünün …../….. esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline,
2. İcra takibinin kalmış olduğu yerden devamına,
3. Davalının haksız olan itirazı nedeniyle İ.İ.K’nun 67 maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesine,
4. Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına,

Karar verilmesi arz ve talep olunur.

İtirazın İptali Davası Cevap Dilekçesi Örneği

… Asliye Hukuk Mahkemesi Hakimliği’ne

ESAS NO : ……/……

DAVALI

Adı ve Soyadı :

Adres :

Vekili : Avukat …

DAVACI

Adı ve Soyadı :

Adres :

Vekili : Avukat …

KONU : Davacının itirazın iptali davasını ilişkin iddialarına karşı cevaplarımız ve davanın reddi talebimiz.

AÇIKLAMALAR :

1. Davacı tarafından hakkımızda başlatılmış olan icra takibine yapmış olduğumuz itirazın iptali amacıyla açılan davada davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu iddiaları haksız ve hukuki dayanaktan yoksundur.
2. Davcının ileri sürmüş olduğu iddialar gerçeği yansıtmadığı gibi davacının iddia ettiği şekilde borç muaccel hale gelmemiş olduğundan davacı lehine bir alacak da doğmamıştır.
3. Davacının itirazın iptali dava dilekçesinde belirmiş olduğu ve borcun muaccel hale geldiğini belirten tüm bilgi ve belgeler gerçeği yansıtmamakla beraber açık ve kesin deliller ile ortaya konulmamıştır.
4. Davacının sunmuş olduğu belgeler tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli değildir.
5. Taraflar arasında icra takibine konu olan borç ilişkisi bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir. Bu nedenle davacının talep etmiş olduğu icra inkar tazminatı şartları da oluşmamıştır.

Yasal Dayanaklar : İcra ve İflas Kanununun 67 ve devamı maddeleri, Borçlar Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununu

Deliller : Ödeme dekontları, banka kayıtları, sözleşme asılları, … İcra Müdürlüğünün …./…. Esas sayılı takip dosyası ve her türlü diğer yasal deliller.

SONUÇ VE TALEP : Yukarıda detaylarını belirtmiş olduğumuz nedenlerden dolayı;

1. Davacının açmış olduğu itirazın iptali davasının ve icra inkar tazminatı talebinin tamamen reddine,
2. Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

Karar verilmesi arz ve talep olunur.

İtirazın İptali Dava Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?

Yukarıda hazırlamış olduğumuz itirazın iptali dava dilekçesi örneği ile itirazın iptali davası cevap dilekçesi örneği mevcut hukuki durumunuza tam olarak cevap verebilecek nitelik ve kapsamda değildir. Bu dilekçeler örnek olarak hazırlanmış olup dava öncesinde doğrudan kullanılması hak kaybına neden olabilecektir. Bu nedenle her bir hukuki uyuşmazlığın değerlendirilerek kişiye özel olarak bu tür dava dilekçelerinin hazırlanması gerekir.

Sık Sorulan Sorular

İtirazın İptalinde Dava Değeri Nedir?

İtirazın iptali davasında dava değeri; İcra takibine konu alacak miktarıdır. Örneğin davalı hakkında başlatılan icra takibinde yer alan ödeme emrindeki borç miktarı 500.000 TL olması halinde iptal davasında da dava değeri 500.000 TL’dir.

İtirazın İptali Davasında Tanık Dinlenir Mi?

İtirazın iptali davasında tanık dinlenmesi mümkündür. Bununla beraber alacağın türüne göre; Banka dekontları, ödeme dekontları, cari hesap kayıtları, teslim / tesellüm tutanakları veya hukuki sözleşmeler delil olarak mahkemeye sunulabilecektir.

İtirazın İptali Davasında İspat Yükü Kimdedir?

İtirazın iptali davasında ispat yükü davacıya aittir. Davacı icra takibine konu alacağın muaccel olduğunu kanıtlamakla mümkündür. Bununla beraber davalı açılan bu iptal davalarında borcun muaccel halde olmadığını ispatlamak adına yukarıda belirtmiş olduğumuz delilleri kullanabilecektir.

İtirazın İptali Davasını Kazandıktan Sonra Ne Yapılır?

İtirazın iptali davası davacının lehine sonuçlandıktan sonra diğer bir ifade ile davanın kazanılması halinde daha önce durmuş olan icra takibi kaldığı yerden devam eder. Bu karar sonrası davacı İcra ve İflas Kanunu uyarınca cebri icra yollarına başvurma hakkına sahip olur.

İtirazın İptali Davaları Ne Kadar Sürer?

İtirazın İptali Davaları ortalama 3 ay ile 1 yıl arasında sürebilmektedir. Ancak bu süreler kesin olmayıp taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliği ve kapsamına göre, mahkemelerin iş yoğunluklarına göre ve toplanacak delillere göre değişiklik gösterebilmektedir. Bu konuda belirlenmiş genel bir süre bulunmamaktadır.

İtirazın İptali Kötü Niyet Tazminatı Ne Kadar?

Davanın borçlu yani davalı aleyhine sonuçlanması halinde itirazın iptali kötü niyet tazminatı asıl borcun %20’sinden az olmamak üzere hesaplanır.

İtirazın İptali Davasında Vekalet Ücreti Ne Kadar?

İtirazın iptali davasında vekalet ücreti nispi olarak hesaplanır. Hesaplama yapılırken yine icra takibine konu olan alacak üzerinden %15 vekalet ücreti hesaplanır.

İtirazın İptali Davası Kaç Celse Sürer?

İtirazın iptali davalarının ne kadar sürebileceğinin önceden kestirilebilmesi zor olduğu kadar bu davaların kaç celse de sonuçlanacağının da önceden kestirilebilmesi oldukça zordur. Buna karşın mesleki tecrübelerimize dayanarak benzer davaların 2 – 6 celse arasında karara bağlanabildiğini söyleyebiliriz.

İtirazın İptali Davası Reddedilirse Ne Olur?

İtirazın iptali davası reddedilirse daha önce borçlu tarafından yapılan itiraza istinaden durmuş olan icra takibine devam olunmaz. Ayrıca borçluya karşı aynı alacaktan dolayı tekrar yeni bir icra takibi başlatılamaz.