Tebligat Nedir?

Tebligat, yargı birimleri veya idari merciiler tarafından yapılan yazılı bildirimlerdir. Kural olarak tebligat 7201 sayılı kanunda belirtilen muhatabın bizzat kendisine veya muhatap adına tebligatı kabule yetkili kişileri yapılır. 7201 sayılı tebligat kanununda belirtilen usul ve esaslara aykırı bir şekilde tebliğ işlemi yapılması halinde usulsüz tebligat söz konusu olur.

Tebligat ile genel amaç muhatabın herhangi bir hukuki veya idari işlemden haberdar olmasını ve devamında bu işlem karşı muhatabın yasal hakkının kullanabileceğinin bildirilmesidir.

Tebligat Ne İçin Gönderilir?

Tebligat gönderilmesinin en temel amacı resmi veya hukuki bir işlemin muhatabına bildirilmesidir. Ayrıca bu bildirim ile muhatabın bir cevap hakkı veya itiraz hakkı bulunması halinde bu hakkını kullanabileceği yine tebliğ evrakında yer alır. En sık gönderilme nedenleri ise aşağıdaki gibidir.

• Dava açıldığını bildirmek
• Duruşma gün ve saatini bildirmek
• Gerekçeli ve ara kararları ilgilisine bildirmek
• İcra takibi / ödeme emri
• Trafik cezası
• Vergi borcu
• Ve diğer resmi işlemlerden muhatabı haberdar etmek

Tebligat Nedir Nasıl Yapılır?

Herhangi bir yazılı bildirimin tebligat olarak kabul edilebilmesi için bir takım unsurları barındırması gerekir. Buna ilişkin tüm düzenlemeler 7201 sayılı yasa ile düzenlenmiştir.

Tebligat Çıkarabilecek Merciler

Tebligat çıkarabilecek merciler 7201 sayılı yasanın 1. Maddesinde sıralanmıştır.

• Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri
• Özel bütçeli idareler
• Sosyal güvenlik kurumları
• Vakıf yüksek öğrenim kurumları
• İl özel idareleri
• Belediyeler
• Köy hükmi şahsiyetleri
• Barolar
• Noterler
• Anayasa Mahkemesi
• Yargıtay
• Danıştay
• RTÜK
• Çek kanununun uygulanmasına yönelik olmak koşulu ile özel ve kamu bankaları

Tebligat Nasıl Yapılır?

7201 sayılı yasa ile tebligatın nasıl yapılacağı konusunda farklı uygulamalar düzenlenmiştir.  Yapılacak olan tebligatın geçerli olarak kabul edilebilmesi için aşağıda sıralamış olduğumuz kurallara uyulması gerekir.

Tebligatta Yer Alması Gereken Bilgiler

• Muhatabın veya vekilinin ad ve soyadı
• Bilinen son adresi veya ikamet adresi
• Kısaca tebligatın konusu (örnek ödeme emri, gerekçeli karar, duruşma günü)
• Davetiye çıkaran merciinin mührü
• Davetiye çıkarmaya yetkili memurun imzası

Tebligat Nasıl Yapılır? (Tebligat Türleri)

7201 sayılı kanunda ve ilgili yönetmelikte tebligat işleminin nasıl ve kimler tarafından yapılabileceği detaylı bir şekilde düzenlenmiştir. Genel hatları ile tebligat türleri ve özellikleri aşağıdaki gibidir.

1-    Posta Yoluyla Tebligat

• En sık uygulanan tebliğ yöntemidir
• PTT aracılığı ile muhatabın bilinen son adresine yapılır
• Muhatap söz konusu adreste bulunması halinde tebliğ bizzat kendisine yapılır
• Muhatabın adresinde bulunmaması halinde tebliğ işlemi muhatap adına tebliği almaya yetkili kişilere yapılır (örnek aynı konutta oturan ergin aile bireyleri veya çalışan)
• Tebliğ adresinde kimsenin bulunmaması halinde ilgili adrese haber kağıdı yapıştırılarak evrak mahalle / köy muhtarına teslim edilir.

2-    Elektronik Tebligat

• Fiziki imza gerektirmez
• Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi üzerinden daha önce alınmış e-tebligat adresine yapılır
• Tebliğ evrakının muhatabın e-tebligat adresine ulaşmasından sonra 5 gün sonra evrak tebliğ edilmiş sayılır
• Muhatabın elektronik tebligat adresi bulunmaması halinde tebliğ fiziksel olarak yapılır

3-    İlanen Tebligat

• Muhatabın adresinin bilinmemesi veya yeni adresinin tespit edilememesi halinde yapılır
• İlanen tebligat için mahkeme kararı gerekir
• Son ilan tarihinden 7 gün sonra tebliğ yapılmış olarak kabul edilir
• İlan, ilan panosuna veya resmi ilan platformları yahut gazete ilanı şeklinde yapılır

4-    Memur Vasıtasıyla Tebligat

• Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde 7201 sayılı yasanın 1. Maddesinde yer alan daire ve müesseselerde yer alan şahıslara kendi memurları vasıtasıyla tebligat mümkündür
• Diğer kanunlarda özel hüküm bulunması halinde memur vasıtasıyla tebliğ mümkündür (örnek; mahkeme kalemi yada icra memurunun adliyede tebliğ etmesi)

5-    Yurtdışına Tebligat

• Tebliğ çıkaracak merciinin bağlı bulunduğu bakanlık aracılığı ile konsolosluk vasıtasıyla yapılır
• Tebliğ işleminde uygulanacak esaslar uluslararası sözleşmelere göre kısmen değişiklik gösterebilir

6-    Muhtara Tebligat

• Muhtara tebligat 2 farklı nedenden dolayı yapılır
• Muhatap veya tebliği almaya yetkili kimsenin adreste bulunmaması
• Muhatabın tebligatı almaktan kaçınması halinde tebliğ evrakı muhtara bırakılır
• Muhatap adreste bulunmaması halinde kapıya haber kağıdı yapıştırılır
• Muhatap tebligatı almaktan kaçınırsa bu durum belirtilerek tebliğ evrakı yine muhtara teslim edilir
• İlgilinin “muhtardan tebligat evrakını almadım” şeklinde beyanı evrakın tebliğ edilmiş olmasına engel değildir

Tebligat Sonrası Yasal Süreler Nedir?

Usulsüz Tebligat Nedir?

7201 sayılı tebligat kanunu ile yasanın uygulanmasına ilişkin hazırlanan “Tebligat Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelik” ile belirlenmiş usul ve esaslara her türlü aykırılık halinde usulsüz tebligat söz konusu olur. Herhangi bir tebligatın usulsüz olması tebligatı çıkaran merciinin hatasından kaynaklanabileceği gibi tebliğ memurunun hatasından da kaynaklanabilir.

Usulsüz Tebligata Örnekler

Uygulamada sık karşılaşılan usulsüz tebligat hallerini aşağıdaki gibi örneklendirebiliriz.

• Tebligatın yanlış adrese yapılması
• Muhatap haricinde yer alan tebligatın 7201 sayılı yasada belirtilmiş koşullar dışında başka bir kişiye yapılması
• Haber kağıdının kapıya yapıştırılmaması
• Tebliğ evrakında bulunması gereken bilgilerin tam olarak yer almaması
• Fiziki tebligat yerine elektronik tebligat yapılması

Usulsüz Tebligatın Sonuçları

7201 sayılı yasanın 32. Maddesine göre usulsüz tebligat söz konusu olmuş olsa dahi muhatap tebliği öğrenmiş olduğu tarihte tebliğ işlemi yapılmış kabul edilir. Bu nedenle ilgili mercii tarafından yeniden tebligat işlemi yapılmaz.

Böylesi bir işlem sonrası muhatap tebligatı çıkaran merciiye itiraz hakkını kullanabilir. Bu itiraz ile herhangi bir hak düşürücü süre belirlenmiş ise bu hak kaybının önüne geçilebilir. Tebliğ işleminin usulsüz olduğunun tespit edilmesinde halinde bu tebliğ işleminin iptali de mümkündür

Usulsüz tebligat daha çok icra takiplerinde önemi daha fazla görülmektedir. Bu nedenle icra takipleri sırasında gerçekleşen usulsüz tebligat halinde takip etmeniz gereken hukuki yollar ayrı bir başlık altında değinmeyi uygun görüyoruz. Dilerseniz bu konuda daha detaylı bilgilere “Usulsüz Tebligat Nedir? Borçlunun Şikayet ve İtiraz Hakkı” başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Bilinen Adrese Tebligat Nedir?

Bilinen adrese tebligat, muhatabın ilgili idari ve adli merciiye yazılı olarak bildirmiş olduğu son adrestir. Kural olarak tebliğ işlemi de kişinin ilgili kuruma bildirmiş olduğu bu son adrese yapılır. Kişinin herhangi bir adres bildirmemiş olması halinde ise kurum kayıtlarında bulunan son adresi bilinen adres olarak kabul edilir. Kural olarak tebliğ işlemleri ilk olarak kişinin bilinen adresine yapılır.

Bilinen Adrese Tebligat Yapılamaz İse Ne Olur?

Kişinin bilinen adresinin bulunmaması halinde veya bu adrese tebliğ işleminin gerçekleştirilememesi durumunda öncelikle kişinin mernis (Adres Kayıt Sistemi) adresine tebliğ işlemi yapılır. Mernis adresinin kayıtlarda bulunmaması halinde ise yukarıda detaylarını belirtmiş olduğumuz ilan yoluyla tebligat işlemi gerçekleştirilir.

Kazai Tebligat Nedir?

Kazai tebligat mahkemeler tarafından yürütülen yargılama veya icra takipleri nedeniyle taraflara ve ilgili kişilere yapılan resmi bildirimlerdir. Herhangi bir hukuki sürecin hakkaniyetli bir şekilde sürdürülebilmesi için önemlidir. Diğer tebligat türlerine göre daha fazla önem arz eder.

Örneğin taraflara tebliğ şeklinde gerekçeli kararın bildirilmemesi ilgilinin savunma hakkını kısıtlayacak bir işlemdir. Benzer şekilde yapılan icra takiplerinde ödeme emrinin muhataba gönderilmemesi veya usulünce gönderilmemesi (usulsüz tebligat) bu hukuki işlemi sakatlayacaktır. Kazai tebligata en sık konu olan durumlar ise aşağıdaki gibidir.

• Dava dilekçesinin davalıya bildirilmesi
• Taraflara duruşma gün ve saatinin bildirilmesi
• Mahkeme ara kararlarının tarafları duyurulması
• Bilirkişilerin mahkemeye çağrılması
• Tanık dinlenmesi için tanıkların mahkemeye çağrılması
• Gerekçeli kararın taraflara veya vekillerine bildirilmesi
• İcra takiplerinde borçluya ödeme emrinin gönderilmesi
• Dava dilekçesinin davalıya bildirilmesi
• Duruşma gün ve saatinin bildirilmesi
• Mahkeme ara kararlarının taraflara duyurulması
• Mahkeme kararının taraflara tebliğ edilmesi
• Tanık veya bilirkişilerin mahkemeye çağrılması

Tebligat Almamak Suç Mu?

Hayır suç değildir. Ancak oldukça önemli sonuçları olabilmektedir. Bu önem daha çok yukarıda belirtmiş olduğumuz yargı birimlerince yapılan tebligatlarda görülür. Örneğin icra ödeme emrinin tebliğ evrakının muhatap tarafından alınmaması ödeme emrinin tebliğ edilmediği sonucunu doğurmaz. Tebliğ evrakının alınmamış olmasına rağmen yasal süreler dolduktan sonra evrak tebliğ edilmiş olarak kabul edilir. Bu durumda ilgili kişi yükümlü olmadığı bir borç altına sokabilecektir. Bu nedenle tebliğ evrakının alınması ve akabinde yasal süreler içerisinde gerekli işlemin yapılması gerekir.

PTT’den Gelen Tebligat Haber Kağıdı Nedir?

Haber kağıtları genellikle tebliğ edilecek adreste muhatabın bulunmaması halinde kapıya yapıştırılan bir bildirimdir. Bu bildirimde adreste bulunamaması nedeniyle tebliğ edilecek evrakın mahalle veya köy muhtarına bırakıldığını muhataba bildirir. Şayet kapınızda böyle bir haber kağıdı bulunması halinde ikamet adresinin bulunduğu muhtarlığa müracaat ederek tebliğ evrakını muhtardan teslim alabilirsiniz.

Adıma Tebligat Geldiğini Nasıl Öğrenirim?

Sadece elektronik tebligatlarda ilgiliye bu konuda SMS veya E-posta şeklinde bildirim gönderilmektedir. PTT aracılığı ile yapılan bu işlemlerde öncesinde kişiye herhangi bir bildirim gönderilmemektedir. Ancak PTT barkod numarasının bilinmesi halinde “PTT Barkod Sorgulama” işlemi aracılığı ile tebligatın hangi aşamada olduğunun öğrenilmesi mümkündür.

Usulsüz Tebligat Nedir?

Usulsüz tebligat hukuki bir dayanağı bulunan bildirimin yasa ve yönetmeliklerde belirtilen usul ve şekil şartlarına uyulmadan yapılmasıdır. Tebligat işlemleri ülkemizde 7201 sayılı yasa ve ilgili yönetmelik hükümlerine tabi olarak yapılır. Bu aykırılık tebliğ işleminin muhatabının bilinen adresinden farklı bir adrese yapılması şeklinde olabileceği gibi, tebliğ işleminin yetkisiz kişiye yapılması şeklinde de olabilir.

Örnek; tebligat çıkaran mercii tarafından herhangi bir adres araştırması yapılmaksızın veya mernis adresine tebliğ işleminin yapılmaksızın doğrudan ilan yolu ile tebligat yapılması usule aykırı bir işlem olduğundan usulsü tebligat söz konusu olur.

Elektronik Tebligat Nedir?

Kamu kurumları, mahkemeler, icra daireleri veya diğer kamu kuruluşlarınca tebliğ evrakının dijital ortamdan muhataba iletilmesidir. E-posta adresinden oldukça farklıdır. Elektronik tebligat işlemleri de yine PTT aracılığı ile yapılır. (UETS) şahıslar için zorunlu olmasa da;

• Noterler
• Arabulucular
• Bilirkişiler
• Şirketler
• Kamu kurum ve kuruluşları

İçin elektronik tebligat adresi zorunludur. Özel kişilerin de PTT’ye başvurarak elektronik tebligat adresi almaları mümkündür.

Tebligat Süresi Ne Zaman Başlar?

Adıma Gelen Tebligatı Başkası Alabilir Mi?

Evet, gerekli koşulların oluşması halinde adınıza gelen tebligatı başkası alabilir. Ancak adınıza gelen bu resmi evrakı alabilecek kişiler sınırlıdır. Tebligatı sizin adınıza alabilecek kişiler aşağıdaki gibidir.

• Eş
• Anne – baba
• Çocuklar
• Aynı evde yaşan kardeş
• İş yeri yetkilisi

ÖNEMLİ NOT: Yukarıda sıralamış olduğumuz kişilerin her durumda 18 (on sekiz) yaşından büyük olması gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Tebliğ Mazbatası Nedir?

Tebliğ mazbatası yukarıda belirtmiş olduğumuz herhangi bir tebliğ işleminin ne zaman, nerede ve kime – ne şekilde yapıldığını gösteren belgelerdir. Tebliğ evrakının muhatabına usulünce ulaştığı konusunda önemli bir belgedir. Bu belgeler tebliğ işlemi tamamlandıktan sonra tekrar tebligatı çıkaran merciiye iade olunur.

Muhtara Gelen Tebligat Nedir?

Tebliğ evrakı doğrudan muhtara teslim edilmez. Öncelik muhatabın kendisine ve bilinen adresine tebliğ işleminin yapılmasıdır. Bilinen adreste muhatabın veya tebligatı almaya yetkili herhangi bir kişinin bulunmaması halinde veya ilgilinin tebliği almaktan kaçınması halinde adrese haber kağıdı yapıştırılarak evrak adresin bulunduğu muhtarlığa teslim edilir.

Tebligat Muhtarda Kaç Gün Bekler?

Usulünce yapılmış ve kapıya haber kağıdının yapıştırılmasından sonra tebliğ işlemi yapılmış olduğundan tebligatın muhtarda kaç gün bekleyeceği konusunda genel geçerli bir süre belirtilmemiştir. Uygulamada ise genellikle bu tür evrakların 1 ile 3 ay süre ile muhtarlıkta bekletildiği görülmektedir.

İlan Yoluyla Tebligat Nedir?

Genellikle Kazai tebligatlarda başvurulan bir yoldur. Tebligat yapılacak kişinin adresinin bilinmemesi veya başkaca bir adresinin tespit edilememesi halinde ilan yoluyla tebligat gerçekleştirilin. İlan yoluyla tebligatın geçerli olabilmesi için öncelikle daha önce gerekli adres araştırması yapılmış olması gerekir. Adres araştırması yapılmaksızın ilan yolunun seçilmesi usulsüz tebligata sebebiyet verebilecek bir işlemdir. Kural olarak son ilan tarihinden 7 (yedi) gün sonra tebliğ işlemi gerçekleşmiş olarak kabul edilir.

E-Devlette Trafik Cezası Tebliğ Edilmiş Sayılır Mı?

Hayır, trafik cezaları Kabahatler Kanunu uyarınca düzenlenerek tebliğ edilir. Ceza tutanağının fiziki olarak ilgisine tebliği zorunludur. Fiziksel olarak tebliğ işleminin gerçekleştirilmesinden önce ceza sahibinin e-devlet üzerinden yapmış olduğu sorgulama sonucu trafik cezasını öğrenmesi, cezanın tebliği edilmiş olduğunun sonucunu doğurmaz.

Tebligat Geldi Ne Yapmalıyım?

Herhangi bir kamu kuruluşu veya yargı makamlarından gönderilen tebligatların içeriğine göre takip etmemiz gereken işlemlerde farklılık gösterir. Tebligat evrakını almamız bize kesinlikle herhangi bir avantaj sağlamaz. Usulünce yapılmış bir tebliğ işlemine rağmen tebligatı almamış olsak dahi evrak tebliğ edilmiş sayılır ve yasal süreler işlemeye başlar. Bu nedenle tebliğ evrakını alarak içeriğine göre gerekli yasal yolları takip etmemiz daha avantajlı olacaktır.

Hukuki Tebligat Nedir?

Hukuki tebligat genellikle mahkemeler, icra daireleri, Cumhuriyet Savcılıkları gibi yargı birimleri tarafından gönderilen bildirimlerde kullanılan bir tabirdir. Bu tebligatlarda genellikle, ödeme emri, dava dilekçesi, gerekçeli karar, iddianame gibi hukuki işlemler yer alır ve ayrıca ilgilinin bu kararlara karşı başvurabileceği kanuni yollar belirtilir.