Kural olarak çalışanın kendi isteği ile işten ayrılması halinde kıdem tazminatı hakkı kaybolur. Bu durumun en önemli istisnası ise İş Kanunumuz madde 24 de yer alan haklı sebeplerin varlığıdır. Bu nedenle kendi isteği ile işten ayrılan tazminat alma şartları büyük ölçüde İş Kanunumuzun 24. Maddesine göre şekillenmiştir.
Kendi isteği ile işten ayrın tazminat alma şartlarının oluşabilmesi için öncelikle işçini haklı nedenle derhal fesih hakkının doğması gerekir.
Kendi İsteği İle İşten Ayrılan Tazminat Alma Şartları (2026)
Kendi isteği ile işten ayrılan bir çalışanın tazminat alabilmesi için öncelikle İş Kanunumuzun 24. Maddesinde yer alan haklı fesih nedenlerinin en az birisinin mevcut olayda bulunması gerekir. Bu haklı fesih nedenlerinin tespit edilmesi büyük ölçüde kendi isteği ile işten ayrılan kişinin tazminat alabilme şartları anlaşılmış olacaktır.
Haklı Fesih Nedenleri (İ.K. Md. 24)
Sağlık Sebepleri Nedeniyle Haklı Fesih
Her işçi sağlıklı ve güvenli bir ortamda çalışma hakkına sahiptir. İşçinin görmüş olduğu işin niteliği ve çalışma koşulları işçinin sağlığını ve yaşamını ciddi bir şekilde tehlikeye düşürüyorsa işçi açısından derhal fesih hakkı doğar.
İş yeri çalışma koşullarının iş sağlığı ve güvenliği açısından uygun olmaması veya iş yerinde bulaşıcı hastalık riskinin bulunması hatta meslek hastalıklarına sebebiyet verebilecek işin niteliği haklı fesih nedeni yapılabilir. İşçinin bu durum haklı fesih nedeni yapabilmesi için mevcut hastalığın doktor raporu ile belgelendirilmesi gerekir. Bu şekildeki bir fesih halinde işçi kıdem tazminatına hak kazanacağı gibi ihbar süresini de beklemesine gerek yoktur.
Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık Nedeniyle Haklı Fesih
Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle haklı fesih nedenine konu olabilecek durumlar oldukça farklıdır. Kıdem tazminatı ve haklı fesih konusunda verilmiş yargı kararlarını dikkate alarak haklı fesih nedenlerine konu olabilecek durumları aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.
- Ücretlerin ödenmemesi
- Ücretlerin sık sık geç ödenmesi
- Fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi
- SGK primlerinin eksik yatırılması veya hiç yatırılmaması
- Tehdit
- Baskı
- İş yerinde mobbing
- Cinsel taciz
Bu örneklerin çoğaltılması mümkündür. Örneğin bu konuda verilmiş Yargıtay kararları çalışma şartlarındaki önemli değişikliklerin varlığını kendi isteği ile işten ayrılan tazminat alma şartları arasında kabul etmiştir.
Diğer Zorlayıcı Sebepler
Hangi zorlayıcı sebeplerin haklı fesih nedeni yapılabileceği tam olarak açıklanmamıştır. Genel olarak bir haftadan fazla süre ile işin durmasına neden olabilecek her türlü durum zorlayıcı sebeplere örnek gösterilebilir. Bu durum salgın hastalık olabileceği gibi deprem veya sel gibi doğal afetlerde olabilir.
Diğer Kendi İsteği İle İşten Ayrılan Tazminat Alma Şartları
Uygulamada sıklıkla haklı fesih nedenlerinin varlığı söz konusu olmasına rağmen tazminat ödenmemesi uyuşmazlık konusu yapılmaktadır. Ancak aşağıdaki durumlarda yine kendi isteği ile işten ayrılan tazminat alma şartları arasında yer alan durumlardır.
Askerlik Nedeniyle İşten Ayrılma
Erkek işçi muvazzaf askerlik hizmetini yapmak üzere işten ayrıldığında kıdem tazminatına hak kazanabilir. Bunun için öncelikle işçinin aynı işyerinde en az 1 yıl çalışmış olması gerekir. İşçi askere sevk belgesini işverene ibraz ederek iş sözleşmesini sona erdirdiğini usulünce bildirmelidir. Fesih işleminin askerlik nedeniyle yapıldığının açıkça belirtilmesi oldukça önemlidir. Askerlik ile işten ayrılma arasında makul bir süre bulunmalıdır; uzun süre sonra askere gitmek tazminat hakkını tartışmalı hale getirebilir. Bu şekilde ayrılan işçi kıdem tazminatını alır ancak ihbar tazminatı talep edemez. İşsizlik maaşı ise genellikle bu durumlarda bağlanmaz.
Kadın İşçinin Evlilik Nedeniyle Ayrılması
Kadın işçi resmi nikah tarihinden itibaren 1 yıl içinde evlilik gerekçesiyle iş sözleşmesini kendi isteğiyle sona erdirirse kıdem tazminatına hak kazanır. Bu hak yalnızca kadın işçilere tanınmış bir haktır. Evliliğin resmi nikahla gerçekleşmiş olması gerekir. En az 1 yıllık kıdem şartı burada da aranır. İşçi evlilik cüzdanı fotokopisini ekleyerek yazılı bir dilekçeyle işverene başvurmalıdır. Evlilik nedeniyle ayrılan işçi kıdem tazminatını alır ancak ihbar tazminatı talep edemez.
Emeklilik
İşçi emeklilik yaşını ve prim gün sayısını doldurduğunda kendi isteğiyle işten ayrılarak kıdem tazminatını alabilir. Bunun için öncelikle Sosyal Güvenlik Kurumundan “emekli olabilir” yazısı alınarak işverene vermesi gerekir. Aynı işyerinde en az 1 yıl çalışma şartı doğal olarak burada da geçerliliğini sürdürür. Emeklilik nedeniyle ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanır ancak ihbar tazminatı talep edemez. Emekli olduktan sonra aynı işyerinde tekrar çalışmaya başlanması mümkündür. Ancak yeni dönem için ayrı bir kıdem süresi hesaplanır.
15 Yıl – 3600 Gün Şartıyla Ayrılma
Sigorta başlangıç tarihi 8 Eylül 1999’dan önce olan işçiler için 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günü şartını tamamlayanlar, yaş şartını beklemeden kıdem tazminatı alarak işten ayrılabilir. Daha sonraki sigorta girişlerinde ise farklı prim ve yıl koşulları uygulanmaktadır. İşçi bu durumda yine Sosyal Güvenlik Kurumundan kıdem tazminatı alabileceğine dair yazı alıp yine iş verene vermesi gerekir. Bu şekilde yapılan fesihte işçi kıdem tazminatını alır ancak ihbar tazminatı talep edemez. En az 1 yıllık kıdem şartı burada da aranır.
Kendi İsteğiyle İşten Ayrılan Tazminat Alma Şartları 7000 Gün
Sigorta girişi 8 Eylül 1999 sonrası olan çalışanlar emeklilik için aranan şartlardan biri olan 7000 prim gününü doldurduklarında yaş şartını beklemeden işten ayrılarak kıdem tazminatı alabilirler. Bu durum klasik bir istifa değildir. Bu durum kanundan kaynaklanan özel bir fesih hakkıdır. İşçinin bu haktan yararlanabilmesi için aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olması gerekir. Ayrıca doğrudan istifa etmek yerine, önce Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurarak “kıdem tazminatı alabilir” yazısı almalı ve bu belgeyi işverene vererek iş sözleşmesini sona erdirmelidir. Bu şekilde ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Ancak yine ihbar tazminatı ve işsizlik maaşı alamaz.
Kendi İsteği İle İşten Ayrılan Nasıl Tazminat Alır?
Gerek kıdem tazminatı gerekse ihbar tazminatı konusundaki uyuşmazlıklar iş veren ve işçi arasında sık meydana gelen uyuşmazlıklar arasında yer alır. Kendi isteği ile işten ayrın tazminat şartları olmuş olsa dahi sıklıkla bu durum yargı mercilerinde uyuşmazlık konusu yapıldığına rastlamaktayız. İş hukukundan kaynaklanan diğer uyuşmazlıklarda olduğu gibi kıdem tazminatının alınabilmesi içinde takip etmemiz gereken bir takım hukuki yollar vardır. Genel hatları ile takip etmemiz gereken hukuki yolları aşağıdaki gibi özetleyebiliriz.
Arabuluculuğa Başvuru
Diğer işçi alacaklarında olduğu gibi kıdem tazminatının ödenmemesi nedeniyle dava açılmadan önce arabuluculuğa başvuru zorunluluğu vardır. Bu bir çeşit dava şartı olduğundan arabuluculuğa başvuru yapılmadan davanın açılması davanın reddi ile sonuçlanabilecektir. Arabuluculuk toplantısında herhangi bir anlaşmaya varılamaması halinde dava açma hakkımız doğar.
Kıdem Tazminatı Alacağı Davası
İşçinin kendi isteği ile işten ayrılmış olması rağmen haklı fesih nedenlerinin varlığı veya diğer kıdem tazminatı şartlarının oluşmasına rağmen arabuluculuk görüşmelerinden de netice alınamaması halinde dava açma yoluna gitmemiz gerekir.
Bu konuda da yine görevli mahkemeler iş mahkemeleridir. Yetkili mahkeme ise genellikle iş yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Dava zamanaşımı süresi ise 5 yıl olarak belirlenmiştir.
Kendi İsteği İle İşten Ayrılan Kişinin Tazminat Alabilmesi İçin Gerekli Belgeler
- Haklı fesih nedenlerine ilişkin belgeler
- Sağlık raporu
- Askerlik celp belgesi
- Evlilik cüzdanı örneği
- Emeklik hakkının bulunduğuna dair SGK’dan alınacak belgeler
Kendi İsteği İle İşten Ayrılanın Kıdem Tazminatı Hesaplaması
Sağlıklı bir kıdem tazminatı alacağının hesaplanabilmesi için öncelikle bilinmesi gereken birkaç veri vardır. Bunlar;
- İşçinin çalışma süresi
- Brüt ücret
- Hak etmiş olduğu ikramiye ve diğer hakları
Şeklindedir. Bu veriler tam olarak bilinmeksizin sağlıklı bir kıdem tazminatı hesaplaması mümkün değildir. Örneğin; tam 5 yıl çalışma sonunda kendi isteği ile işten ayrın kişinin tazminatı;
5 X (Almış Olduğu Son Brüt Ücret) = Kıdem Tazminatı Alacağı
(Not: hesaplanan kıdem tazminatı miktarın 2026 yılı itibariyle %0,759 oranında damga vergisi kesilir.)
Formülü ile bulunur. Çalışanın ayrıca ay veya gün bazında arta kalan süreleri bulunması halinde de yine kıdem tazminatı alacağı brüt maaş ile orantılı olarak bu miktara eklenir.
Detaylı şekilde bir hesaplama işlemi yapabilmek için dilerseniz “Kıdem Tazminatı Hesaplama” sayfamızda yer alan hesaplama robotunu kullanabilirsiniz.
Kendi İsteği İle İşten Ayrılan Tazminat Alma Şartları Tablosu
| Ayrılma Nedeni | Tazminat Hakkı | Şartlar |
| Haklı nedenle fesih | Var | İş Kanunu’na uygun haklı sebep |
| Emeklilik (7000 gün) | Var | 7000 prim günü |
| 4500 gün + 25 yıl | Var | 4500 gün + 25 yıl sigortalılık |
| 5400 gün (kısmi emeklilik) | Şartlı | Yaş hariç diğer şartlar |
| Askerlik | Var | Erkek işçi için |
| Evlilik (kadın işçi) | Var | Evlilikten sonra 1 yıl içinde |
| Normal istifa | Yok | – |
Sık Sorulan Sorular
Kendi İsteği İle İşten Ayrılan Tazminat Alabilir Mi?
Genel kural kendi isteği ile işten ayrılan çalışanın kıdem tazminatı alamaması yönünde olsa da; Bu kuralın istisnaları vardır. İş Kanunumuzda düzenlenmiş işçi tarafından haklı fesih nedenleri bu istisnaların aşında gelir. Ayrıca aşağıda sıralamış olduğumuz emeklilik koşulları sağlanmış olması halinde de çalışan kendi isteği ile işten ayrılmış olsa dahi kıdem tazminatı alabilir. Bu durumların söz konusu olmaması halinde çalışan tazminat almaya hak kazanamamaktadır.
Kendi İsteğiyle İşten Ayrılan 7000 Gün İle Tazminat Alma Şartları
Kendi isteğiyle işten ayrılma halinde kıdem tazminatı alabilme şartları arasında emeklilik hali bir istisnadır. Çalışanın 7000 prim gününü dolmuş olmasına rağmen yaş şartını sağlamamış olmasına rağmen işten ayrılması halinde kıdem tazminatı alabilir. Bunun için öncelikle çalışanın Sosyal Güvenlik Kurumundan emekli olabilir yazısı alması gerekir.
4500 Günden Tazminat Alma Şartları
İşçinin sigorta başlangıcının 08.09.1999 ve 30.04.2008 tarihleri arasında olması halinde diğer bir ifade ile 25 yıllık sigortalılık şartını sağlamış olması durumunda 4500 prim gün sayısının tamamlanmış olması koşulu ile kendi isteği ile işten ayrılmış olmasına rağmen kıdem tazminatı almaya hak kazanır.
5400 Günden Tazminat Alma Şartları
5400 günden tazminat alma şartları yine kendi isteği ile işten ayrılan çalışanın kıdem tazminatı alabileceği istisnaları arasında yer alır. Çalışanın sadece 5400 prim gün sayısını tamamlamış olması yeterli değildir. Bununla birlikte sigortalılık süresi (25 yıl) ve emeklilik yaş şartını da sağlaması gerekir.
5 Yıl Sonra İstifa Edilirse Tazminat Alınır Mı?
İstifa halinde kıdem tazminatı alabilmek için bu istifanın İş Kanunumuzda düzenlenmiş işçi tarafından haklı fesih nedenlerine dayanmış olması gerekir. Bunlar haricinde kendi isteği ile işten ayrılan tazminat alma şartları arasında yukarıda sıralamış olduğumuz emeklilik hallerinden herhangi birisinin söz konusu olması gerekir.