1 defa alkollü araç kullanma cezası mahkeme kararları, kişinin sadece 1 defa alkollü araç kullanmasına bağlı olarak değişmez. Sanığın ilk defa suç işlemiş olması veya ilk defa alkollü araç kullanması cezada takdiri indirim nedeni olabileceği gibi diğer koşulların oluşması halinde cezanın ertelenmesi veya hapis cezasının para cezasına çevrilmesi de mümkün olabilmektedir.
Sanığın herhangi bir suçu farklı zamanlarda birden fazla kez işlemiş olması her suç için ayrı bir cezai yaptırıma bağlanmamıştır. Sanık hakkında daha önce kasıtlı bir suçtan hüküm verilmiş olması herhangi bir şekilde ceza artırım nedeni de değildir. Ancak 1 defa alkollü araç kullanma cezası mahkeme kararları verilirken sıklıkla sanığın geçmişteki suç işleme durumları takdiri olarak göz önüne alınabilmektedir.
1 Defa Alkollü Araç Kullanma Cezası
Türk Ceza Kanunumuzda suç olarak tanımlanmış bütün filer için aynı suçun ilk defa işlenmesi ayrı bir yaptırım ile düzenlenmemiştir. Aynı durum TCK 179/3 maddesinde yer alan ve “Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma” başlığı altında düzenlenmiş olan alkol veya uyuşturucu madde etkisi altında iken araç kullanma suçu içinde geçerlidir
TCK 179/3 maddesine göre alkollü araç kullanma cezası; 3 aydan 3 yıla kadar hapis cezasıdır.
Görüldüğü gibi suç için ceza indirimleri hariç olmak üzere alkollü araç kullanma cezası en az 3 ay iken, ceza üst sınırı da 3 yıl olarak belirlenmiştir. Sanık hakkındaki cezanın belirlenmesinde hakime geniş bir takdir yetkisi tanındığını söyleyebiliriz.
Ancak hakim bu noktada takdir yetkisini kullanırken, sanığın yargılama aşamasındaki tutumu, alkollü araç kullanma nedeniyle maddi hasarlı, yaralamalı veya ölümlü bir kaza meydana gelip gelmediği hatta sanıktaki alkol oranı gibi farklı birçok unsuru göz önüne alabilir.
1 Defa Alkollü Araç Kullanma Cezası Mahkeme Kararları Neye Göre Verilir?
Alkol veya uyuşturucu madde etkisi altında iken araç kullanma suçu (Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma Suçu) ceza kanunumuzun “Genel Tehlike Yaratan Suçlar” başlığı altında düzenlenmiştir. Ancak TCK 179 maddesi için herhangi bir şekilde daha ağır cezayı gerektiren haller düzenlenmediği gibi, hafifletici nedenlerde düzenlenmemiştir
Bu nedenle mahkeme hakimi tarafından ceza belirlenirken bir takım unsurlar göz önüne alınır. Her ne kadar yasal bir zorunluluk bulunmasa da; 1 defa alkollü araç kullanma cezası belirlenirken özetle aşağıdaki unsurların göz önüne alınabileceğini söyleyebiliriz.
Alkol Promil Oranı
Alkol oranının kişide bırakmış olduğu etki farklı olabilmektedir. Ancak 1.00 promil ve üzerindeki alkol oranları kişinin emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek durumda olmalarına yeterli bir durum olarak kabul edilmiştir.
Alkollü araç kullanma cezası belirlenirken kişideki alkol Promil oranı takdiri olarak dikkate alınabilmektedir. 1 defa alkollü araç kullanma cezası mahkeme kararlarına konu olurken de sanıktaki alkol oranı hakim tarafından dikkate alınabilecek bir durumdur.
Herhangi Bir Kaza Meydana Gelip Gelmediği
Cezanın belirlenmesinde zorunlu bir uygulama olmasa da alkollü bir şekilde araç kullanırken herhangi bir kazanın meydana gelip gelmediğinin ceza miktarının belirlenmesinde etkili olabileceğini söyleyebiliriz.
Özellikle ölümlü trafik kazalarında sanığın alkollü olması “bilinçli taksir” unsurlarının oluşmasına yeterli bir olgudur. Bilinçli taksirle ölüme sebebiyet verme alkollü şekilde araç kullanma halinde söz konusu olması halinde cezanın misli ile artmasına sebebiyet verebilecektir.
Sanığın Daha Önce Benzer Bir Suç İşleyip İşlemediği
1 defa alkollü araç kullanma cezası mahkeme kararlarına konu olurken sıklıkla sanığın daha önce alkol veya uyuşturucu madde etkisi altında iken araç kullanıp kullanmadığı, hatta TCK 179 maddesinde yer alan diğer şekillerde trafik güvenliğini tehlikeyi sokup sokmadığı da dikkate alınabilir.
Sanığın daha önce 2 defa alkollü araç kullanmış olması veya 3 defa alkollü araç kullanmış olması mahkeme tarafından ıslah olmadığı yönünde kanaat uyandırabilecektir. Bu durumda ceza miktarına etki edebilecek bir unsurdur.
Sanığın Yargılama Aşamasındaki Tutumu
Sanığın yargılama aşamasındaki tutumu daha çok iyi hal indirimi olarak değerlendirilir. İyi hal indirimi ise cezada 1/6 oranında ceza indirimi yapılmasına imkan tanır.
Alkollü Sürücü 1 Defada Hangi Cezalar Uygulanır?
1 defa alkollü araç kullanma cezası mahkeme kararları şeklinde uygulandığı gibi ayrıca idari para cezası şeklinde de uygulanmaktadır. TCK 179/3 maddesinde de belirtildiği gibi ceza mahkemelerinde sürücünün kaçıncı kez alkollü araç kullandığı dikkate alınmaksızın 3 ay ile 3 yıl arasında cezai hüküm kurulabilir.
Daha çok trafik cezası olarak bilinen ve idari para cezası ise 2026 yılı itibariyle kesin olmamakla birlikte yaklaşık ceza miktarları aşağıdaki gibidir.
| Tekrar Sayısı (son 5 yıl içinde) | İdari Para Cezası (TL) | Ehliyete El Koyma Süresi |
| 1. kez | 11.629 TL | 6 ay |
| 2. kez | 14.584 TL | 2 yıl |
| 3. kez ve üzeri | 23.437 TL | 5 yıl |
1 Defa Alkollü Araç Kullanma Cezasının Ertelenmesi
- Sanık hakkında TCK 179/3 maddesi gereğince verilen hükmün 2 yıl ve daha az süreli hapis cezası olması halinde cezanın ertelenmesi mümkün olabilmektedir.
- Yargılama aşamasında sanığın kişiliği, sosyal durumu, duruşmalardaki tutumları göz önüne alınarak ileride tekrar kasıtlı bir suç işlemeyeceği konusunda bir kanaat oluşması gerekir.
- Sanık hakkında erteleme kararı verilmesi durumunda hükmedilmiş olan ceza infaz edilmez. Ancak belirli bir denetim süresine tabi tutulur
- Sanığın denetim süresinde yeniden kasıtlı bir suç işlemesi halinde daha önce kurulan hükümden dolayı ceza infaz kurumunda cezanın infazına karar verilir.
1 Defa Alkollü Araç Kullanma Cezasının Adli Para Cezasına Çevrilmesi
- Kural olarak kısa süreli hapis cezaları adli para cezasına çevrilebilir.
- Çoğunlukla ilk defa gerçekleşen alkollü araç kullanma suçlarında sıklıkla verilen hapis cezasının adli para cezasına çevrildiğini söyleyebiliriz.
- Adli para cezasında da sanık hakkındaki cezanın ertelenmesi durumunda olduğu gibi alkol oranı (promil oranı) kaza meydana gelip gelmediği veya sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkumiyeti bulunup bulunmadığı gibi unsurlar dikkate alınır.
- Adli para cezası belirlenirken sanığın sosyal ve ekonomik durumu dikkate alınır.
1 Defa Alkollü Araç Kullanma Cezası Mahkeme Kararları
“Temel ceza belirlenirken, TCK’nun 61/1. maddesinde yer alan ölçütler nazara alınarak, dosyaya yansıyan bilgi ve kanıtlar birlikte ve isabetle değerlendirilip, denetime olanak verecek ve somut gerekçeler de gösterilmek suretiyle, aynı Kanun’un 3/1. maddesi uyarınca işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı olacak şekilde maddede öngörülen alt ve üst sınırlar arasında hakkaniyete uygun bir cezaya hükmolunması gerektiği gözetilmeden, kolluk görevlilerince yapılan kontrolde durdurularak yapılan ölçümde 1,25 promil alkollü olduğunun tespit edildiği olayda, sanık hakkındasuçun işleniş biçimine ve alkol miktarına göre hak ve nesafet kuralları gözetildiğinde, alt sınırdan uzaklaşılmasını gerektirir bir neden bulunmadığı halde temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak tayini,
Sanığın geçmişi, fiilden sonraki davranışları, herhangi bir pişmanlık göstermemesi, yargılama sürecindeki davranışları, duruşmaya zorla getirme emri ile getirilmiş olması aleyhe değerlendirilerek TCK’nın 62. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verildikten sonra, aynı gerekçeler lehe değerlendirilerek tayin edilen cezanın adli para cezasına çevrilmesine karar verilmek suretiyle gerekçede çelişkiye neden olunması,
Sanığın adli sicil kaydında yer alan … 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2026/… esas-2026/… karar sayılı kararı ile verilen ve silinme koşulları oluşan mahkumiyet kaydından başka herhangi bir suç kaydının bulunmamasına, duruşma tutanaklarına yansıyan hal ve tavırlarına göre olumsuz herhangi bir durumun bulunmamasına göre hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi için gerekli yasal ve takdiri koşullar oluştuğu halde sırf adli sicil kaydında, daha önceden verilmiş hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı bulunduğu gerekçesiyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,
Usul ve yasaya aykırı olup, sanığın istinaf itirazları bu nedenle yerinde görülüp davanın duruşma açılarak yeniden görülmesine karar verilmiştir.
Dairemizce yapılan duruşma ve değerlendirme sonucunda … 1. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 07/03/2018 tarih ve 2026/… Esas-2026/… Karar sayılı kararının tüm sonuçları ile birlikte CMK’nun 280/2. maddesi gereğince ortadan kaldırılmasına, sanığın suç tarihinde 1.25 promil alkollü olarak araç kullanmak suretiyle üzerine atılı trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu işlediği, sabit olan bu suçundan dolayı tespit edilen alkol miktarına göre alt sınırdan temel ceza tayin edilmesine, sanığın eylemden sonraki ve duruşmalarda gözlenen olumlu davranışlarına göre TCK‘nun 62. maddesi gereğince cezasından indirim yapılmasına, sanığın adli sicil kaydında yer alan silinme koşulları oluşmuş hükümlülüğün CMK’nun 231/5. maddesinin objektif koşullarının değerlendirilmesinde olumsuz koşul olarak belirtilen engel bir neden olarak kabul edilemeyeceği dikkate alındığında, sanığın duruşmadaki hal ve davranışları göz önüne alınarak bir daha suç işlemekten çekineceği kanaatine varılacağı kanaatine varılmıştır.”
Sık Sorulan Sorular
1 Defa Alkollü Araç Kullanma Cezası Mahkemeye Çıkar Mı?
Yazımızın başında da belirttiğimiz gibi Türk Ceza Kanunumuzda suç olarak tanımlanmış bir fiilin ilk defa işlenmesi ayrı bir cezai yaptırıma bağlanmamıştır. Bu nedenle 3 defa alkollü araç kullanma cezası nedeniyle yargılanan bir kişi gibi 1 defa alkollü araç kullanma cezası ile yargılanan kişi de aynı şekilde Asliye Ceza Mahkemelerinde yargılanmaktadır. Bu nedenle 1 defa da olsa trafik güvenliğini tehlikeye sokmak suçunun unsurlarının oluşması ile sanığın mahkemede savunması alınır.
2 Defa Alkollü Araç Kullanma Cezası Mahkeme Kararları
Yukarıda da belirttiğimiz gibi kişinin daha önce de alkollü araç kullanıp kullanmadığının ceza hukuku açısından belirlenecek ceza miktarlarına bir etkisi yoktur. Hatta bazı durumlarda 2 defa alkollü araç kullanma cezası durumunda mahkemece bu durum iyi hal durumu görülmemesi nedeniyle ceza alt sınırdan uzaklaşılarak hüküm verilebilmektedir.
Kaç Promil Üstü Mahkemeye Çıkar?
Türk Ceza Kanununun 179/3 maddesinde alkol veya uyuşturucu maddenin miktarı bakımından bir düzenleme yapılmamıştır. Ancak bu konuda verilmiş mahkeme kararları ve Yargıtay içtihatları daha çok 1.00 promil üstünün emniyetli ve güvenli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek ölçüde olduğunu kabul eder şeklindedir. Bu nedenle 1.00 promil ve üstü alkol oranlarında sanık hakkında alkollü araç kullanma cezası şeklinde hüküm kurulabilir.
1 Defa Alkollü Araç Kullanma Cezası Ne Zaman Silinir?
1 defa da olsa alkollü araç kullanma nedeniyle hem cezai yönden hem de idari yönden ceza uygulanır. Karayolları Trafik Kanununa göre 5 yıl içerisinde birden fazla kez alkollü araç kullanma idari para cezası uygulanması halinde 2. Kez alkollü araç kullanma cezası ile idari para cezası uygulanır. Bu nedenle idari yönden 5 yıl içerisinde bu verilerin silindiğini söyleyebiliriz.
Ceza yargılamasında 1 defa alkollü araç kullanma cezası ile cezalandırılmış olmasına rağmen hüküm giyilmesi durumunda suçun miktarına göre 5 – 10 yıl içerisinde adli sicil kaydından arşiv kaydına alınması ile silinmiş olarak kabul edilir.
3.53 Promil Alkol Ne Anlama Gelir?
3.53 promil alkol kullanımı yasal sınırların üzerinde olduğunu anlamına gelir. 3.53 promil alkol, 1 defa alkollü araç kullanma cezası mahkeme kararlarına konu olurken çoğunlukla oldukça yüksek olarak da kabul edilebilir. Çünkü yukarıda da belirttiğimiz gibi 1,00 promil üzerindeki alkol seviyeleri emniyetli şekilde araç sevk ve idare edemeyecek durumda olarak kabul edilirken 3,53 promil bu miktarın görüldüğü gibi çok daha üzerindedir.